Hồn Trương Ba, xương da hàng thịt

IMG_0392.JPG

Sách báu Vua Trời
Bổ sung của huyện Đường Hào, xã Liêu Hạ

Triều Lý năm Long Thụy thứ hai (tức năm Tống Nhân Tôn hiệu Chí Hòa thứ hai), người huyện Đường Hào, xã Liêu Hạ là Trương Ba, ba đời tu thiện, thích uống rượu, cờ cao nổi tiếng trong nước, như thần tiên giữa người trần vậy. Khi đó có người nước Bắc là Trọng Huyền, nghe tiếng của Ba, đánh xe đến lều, cùng Ba đấu trí. Ba chơi cờ thấy thế thắng Huyền, mới có lời đại ngôn rằng: Thắng thua đã rõ, có là Đế Thích cũng khó phân giải. Bỗng thấy một ông cụ đầu bạc, cầm một cây gậy đến mách cho Huyền đi thế cờ như vậy. Ba vô cùng sợ hãi, lấy cớ đi uống nước mà rời chiếu. Ba đi ngay vào vườn, bẻ cau, chuối xanh làm vật hiến tế, sắp xếp vuông vắn. Cau chuối còn đang xanh, dâng lên, thì cau trở nên tròn lớn, chuối trở nên chín vàng.
Ba chắp tay nói: Tiên ông từ đâu tới đây? Cờ pháp tối cao, nguyện được biết danh tính để tôn sư nhận sự giảng dạy. Ông lão nói: Ta là Đế Thích của cung 33 cõi trời. Nhân đó lấy trong tay áo mấy nén hương mà tặng, rồi nói: khi có việc gấp, đốt hương này, ta sẽ đến cứu giúp. Ba cùng Huyền lại dập đầu bái. Ngửng đầu lên đã không thấy người. Ba liền hầu giá, cất hương quý đi. Vài năm sau Ba chết, qua được trăm ngày, vợ con nhớ tới việc hương thần, mới cầm đốt hương.
Đế cưỡi mây giáng hạ, hỏi rằng: Chồng bà chết được bao lâu rồi? Đáp rằng đã ngoài trăm ngày. Đế lại hỏi trong làng này có ai mới mất không? Đáp rằng có người đồ tể mới mất được vài ngày. Đế lập tức gọi Tam phủ Công đồng tới hoàn hồn Trương Ba nhập vào thân thể của người đồ tể. Sau đó hai gia đình vợ con tranh nhau vì thân hình đồ tể mà tính nết của Trương Ba (ngạn ngữ có câu rằng: Hồn Trương Ba, xương da hàng thịt, là chỉ việc này). Sự việc được bàn luận khắp nơi. Ngưỡng nhờ ơn của Vua Trời đã tái sinh nên dựng miếu ở xã Liêu Hạ, hướng Càn, cùng với người trong làng thờ phụng Vua Trời và Tam phủ.
Tới triều Lê Thái Tổ khai quốc, đến cầu đảo ở đền Vua, bình được giặc Liễu Thăng, cung tạ ơn trời. Triều Mạc Thái bảo Đà quốc công gặp tai nạn, đến cầu đảo, được sự bảo hộ, đã trùng tu lại điện báu, kính cẩn làm lễ tạ, cho phép xã Liêu Hạ (thôn Đình Sơn, thôn Nho Lâm) cùng với hai xã Thư Thị, Thổ Cố, theo lệ phụng thờ, nước đảo dân cầu, linh thiêng rất mực. Mùa xuân năm Kỷ Tị, Đồng bình chương sự Thái tể Vinh quốc công Hoàng Anh mắc bệnh, sai người đến cầu, cũng được âm phù, bệnh thuyên giảm. Đã cho làm lại cột mái, tô cột vẽ tượng, đáp tạ ơn sâu.
(Chép đầy đủ theo Bảo kính huyên tâm thượng tập).

Phiên âm:
Phụ Đường Hào huyện Liêu Hạ xã. Thiên Đế bảo lục

Lý triều Long Thuỵ nhị niên (tức Tống Nhân Tôn Chí Hoà nhị niên), Đường Hào huyện Liêu Hạ xã nhân, Trương Ba, tam thế tu thiện tính thị tửu, dịch cao thông quốc, diệc thần tiên trung nhân dã. Thần hữu Bắc quốc nhân Trọng Huyền, văn Ba danh, thặng hưng tạo lư, dữ Ba đấu trí. Ba chi kỳ thế, ký thắng vu Huyền, hựu đại ngôn viết: thắng phụ dĩ thành, tuy hữu Đế Thích diệc nan phân giải. Hốt kiến nhất bạch tẩu, chấp cung trượng chỉ kỳ Huyền viết, hành thế như thử. Ba đại kinh, ẩm thủ tỵ tịch, sư sự chi. Tức nhập viên trung, chiết tân lang thanh tiêu hiến chi, kỳ phương chiết dã. Tân tiêu lang do tại bào trung, cập hiến, tắc lang dĩ viên đại tiêu dĩ hoàng thục hỹ. Ba củng thủ vấn viết: tiên ông hà xứ đắc lai, kỳ pháp tối cao, nguyện tường tính danh, đắc thừa sư giáo. Tẩu viết: ngã thị thượng giới tam thập tam thiên cung Đế Thích. Nhân thủ tụ trung hương sổ châu tặng chi, vị viết: hữu cấp, thiêu chi, ngã lai tương cứu. Ba dữ Huyền khể thủ tái bái. Đài đầu dĩ vô nhân hỹ. Ba tức phụng giá, hương trân tàng chi. Sổ niên Ba mệnh cố, kinh kỷ bách nhật. Thê tử truy ức thần hương sự, tận tướng thiêu chi.
Đế đằng vân giáng hạ, vấn viết: nhữ phu vong kỷ hà thần. Đối viết: ngoại bách nhật. Đế vấn nhữ hương hữu tân vong bĩ. Đối viết: hữu đồ trung, vong tài sổ nhật. Đế tức triệu Tam phủ công đồng, hoàn Trương Ba hồn, nhập đồ trung hình thể. Hậu lưỡng gia thê tử giao tranh, tắc hình đồ nhi tính Ba (ngạn hữu chi viết: Hồn Trương Ba xương da hàng thịt, cái chỉ thử dã). Thủ đàm vô địch, ngưỡng hạ Thiên Đế tái sinh chi ân, nãi thiết miếu Liêu Hạ xã chi càn phương, hiệp dữ hương nhân, phụng sự Thiên Đế cập Tam phủ.
Chí Lê triều Thái tổ khai quốc, kiền đảo đế từ, bình Liễu Thăng chi khấu. Cung tạ thiên ân. Anh triều Thái bảo Đà quốc công, ngộ ta,i kiền đảo, ngưỡng mông bảo hữu, trùng tu bảo điện, cung hành tạ lễ, chuẩn hứa Liêu Hạ xã (Đình Sơn thôn, Nho Lâm thôn) cập Thư Thị, Thổ Cốc nhị xã, y cựu phụng sự, quốc đảo dân kỳ, nhẫm trứ linh ứng. Kỷ Tị niên xuân, Đồng bình chương sự thái tể Vinh quốc công Hoàng Anh bệnh, bình nhân kiền đảo, ngưỡng hạ âm phù, bệnh giả dĩ khởi. Nhất tân đống vũ, đan doanh khắc dũng, đáp tạ hồng hưu (kiến Bảo Kính huyên tâm thượng tập, diệc cụ lục yên).

Nho văn:

附唐豪縣遼下社天帝寶籙
李朝龍瑞二年(即宋仁尊至和二年)唐豪縣遼下社人張巴三世修善性嗜酒奕髙通國亦神仙中人也辰有北國人仲玄聞巴名乘興造廬與巴鬪智巴之棋勢既勝于玄又大言曰勝負已成雖有帝釋亦難分觧忽見一白叟執恭杖指示玄曰行勢如此巴大驚飲手避席師事之即入園中折新榔青蕉献之其方折也新蕉榔猶在胞中及献則榔已圓大蕉已黃熟矣巴拱手問曰仙翁何處得来碁法最髙願詳姓名得承師教叟曰我是上界三十三天宫帝釋因取袖中香数株贈之謂曰有急燒之我来相救巴與玄𥡞首再拜擡頭已無人矣巴即奉這香珍藏之数年巴命故經己百日妻子追憶神香事盡將燒之
帝騰雲降下問曰汝夫亡幾何辰對曰外百日帝問汝鄊有新亡否對曰有屠中亡纔数日帝即召三府公同還張巴魂入屠中形體後两家妻子交争則形屠而性巴(諺有之曰魂張巴昌䏧行𦧘葢指此也)手談無敵仰荷天帝再生之恩乃設庙遼下社之乾方協與鄉人奉事天帝及三府
至黎朝太祖開國䖍禱帝祠平柳昇之宼㳟謝天恩莫朝太保佗國公遇災䖍禱仰蒙保佑重修宝殿㳟行謝禮準許遼下社(亭山㭙儒林㭙)及書柿土穀二社衣舊奉事國禱民祈稔着灵應己巳年春同平章事太宰荣國公黃攖病伻人䖍禱仰荷隂扶病者以起一新棟宇丹楹刻桶答謝洪休(見宝鏡煊心上集亦具錄焉)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s