Ả Lã Trưng Vương

Cuộc khởi nghĩa của Trưng Vương là một cuộc khởi nghĩa kỳ lạ hiếm có trong lịch sử nhân loại khi 2 người gái tuổi còn son trẻ đã lãnh đạo quân khởi nghĩa giành thắng lợi trên toàn quốc, áo mũ lên ngôi xưng vương trong 3 năm. Khởi nghĩa của Trưng Vương có sự tham gia đông đảo của nhiều nhân vật nữ, trở thành những danh tướng nổi tiếng trong thời kỳ này.
Tại sao những vị nữ nhân này lại có khí dũng, có tiềm lực mạnh mẽ như vậy? Tinh thần vì nước vì nhà của các vị nữ anh hùng này chưa đủ là lý do thuyết phục cho một cuộc khởi nghĩa lớn như vậy. Nguyên nhân sâu xa dẫn đến khởi nghĩa Trưng Vương là gì?
Câu đối về Hai Bà Trưng ở đền Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội):
越祖百男閒出英雌能復國
唐初雙女未聞閨綉自興王
Việt tổ bách nam, gián xuất anh thư năng phục quốc
Đường sơ song nữ, vị văn khuê tú tự hưng vương.
Dịch:
Tổ Việt trăm trai, xen có anh thư hay phục quốc
Sơ Đường đôi gái, chưa nghe khuê tú tự xưng vua.
Sơ Đường đôi gái” ở đây là chỉ Nga Hoàng, Nữ Anh con của Đường Nghiêu, đã chết theo Đế Thuấn (xem thêm sự tích này ở phần dưới).
Trong số các nữ tướng của Trưng Vương có một vị là Thánh bà Ả Lã Nàng Đê. Thánh bà này được thờ ở 11 tỉnh thành, tổng cộng lên tới 56 làng, chủ yếu là ở Hà Nội và Vĩnh Phúc (theo Thư mục thần tích thần sắc của Viện Thông tin khoa học xã hội). Thần tích làng Nghĩa Lộ và Yên Lộ (Yên Nghĩa, Hoài Đức, Hà Nội) cho biết bà là con gái ông Nguyễn Viên quê ở Hoằng Hóa Ái Châu, theo giúp Trưng Vương đánh giặc. Thần tích ở làng Sa Khúc (Yên Lãng, Mê Linh, Hà Nội) thì chép bà là con người họ Lã quê ở Tống Sơn Thanh Hóa và bà trở thành một danh tướng của Hai Bà Trưng, lập nhiều chiến công.
Đặc biệt GS Vũ Ngọc Khánh trong cuốn Đạo Thánh ở Việt Nam cho biết Thánh bà Ả Lã Nàng Đê là con gái của thừa tướng Lữ Gia nhà Triệu Nam Việt, đã giúp Trưng Vương đánh giặc Hán. Thừa tướng Lữ Gia theo thần tích Việt cũng có quê ở Cửu Chân (Thanh Hóa).
Thông tin ngắn gọn của các thần tích trên cho phép giải đáp khúc mắc về xuất xứ và thời gian khởi nghĩa của Bà Trưng. Bởi vì bà Trưng Trắc theo thần tích ở Nại Xá (Hồng Hà, Đan Phượng, Hà Nội), nơi thờ ông Thi Sách, có tên là Ả Lã Nàng Đê. Kết hợp với thông tin của GS Vũ Ngọc Khánh thì có thể nhận thấy Trưng Vương chính là con gái của thừa tướng Lữ Gia của nhà Triệu Nam Việt.
Sử ký Tư Mã Thiên cho biết: “Họ hàng (Lữ Gia)… con giai lấy con gái vua, con gái lấy con giai, anh em, tôn thất của vua”. Ả Lã Nàng Đê, con gái thừa tướng Lữ Gia, cũng phải là một hoàng phi của nhà Triệu Nam Việt. Ông Thi Sách, chồng của Ả Lã Trưng Vương do vậy không ai khác chính là Triệu Vệ Dương Vương, vị vua cuối cùng của nhà Triệu đã bị quân Hán giết hại. Ả Lã Trưng Vương phất cờ khởi nghĩa đúng là vừa vì nước (Nam Việt) vừa vì nhà (Triệu Vệ Dương Vương).
Triệu Vệ Dương Vương bị bắt khi cùng Lữ Gia chạy về đất Giao Chỉ cũng là Triệu Việt Vương – Triệu Quang Phục trong truyền thuyết Việt, người đã tử tiết ở cửa Đại Ác tại Nam Định – Ninh Bình. Đền thờ Triệu Việt Vương ở đây nay là đền Độc Bộ (Yên Nhân, Ý Yên, Nam Định). Cách đó không xa là khu vực núi Gôi (Vụ Bản, Nam Định), nơi Lữ Gia đã “rơi đầu”.
Thông tin của GS Vũ Ngọc Khánh một lần nữa xác định, khởi nghĩa của Ả Lã Trưng Vương không thể xảy ra vào thời Đông Hán. Bởi vì từ khi Lữ Gia cùng Triệu Vệ Dương Vương thất thủ Phiên Ngung năm 111 TCN tính tới thời Đông Hán có tới 150 năm. Con gái Lữ Gia tới năm 40 sau Công nguyên đã “ngoài trăm tuổi”, không thể tham gia khởi nghĩa của Trưng Vương được.
Thời gian của chuyện Ả Lã này cũng trùng với thần tích về Thánh Mẫu Triệu Thị Khoan Hòa ở Thanh Lãng (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc). Bà Triệu Thị Khoan Hòa là Hoàng hậu của Triệu Vệ Dương Vương. Năm người con trai của bà là 5 chàng Vịt lại tham gia vào khởi nghĩa Hai Bà Trưng và cùng chết sau khi các nữ vương tử tiết. Khởi nghĩa của Hai Bà Trưng do đó không thể xảy ra vào thời Đông Hán những năm sau Công nguyên, mà phải là ngay sau cái chết của Triệu Vệ Dương Vương vào năm 111 TCN.
Như vậy, cái tên Ả Lã thì đã rõ, chỉ người con gái họ Lữ của Lữ Gia. Còn tên gọi Nàng Đê theo mặt chữ ở các thần tích khác nhau có thể đọc là Lang Đề. Thời kỳ này còn có nhân vật Lang Tề là con của Tây Vu Vương, khởi nghĩa chống lại nhà Tây Hán (theo thần tích ở đình Tràng Đông, xã Trưng Vương, Việt Trì, Phú Thọ). Có thể Nàng Đê nghĩa là Lang Tề hay Lang Tây, là vị vua của hướng Tây. Trưng Vương khởi nghĩa ở đất Tây Thổ – Phong Châu nên còn được gọi là Lang Tây. Ả Lã Nàng Đê nghĩa là vị vua nữ phía Tây mang họ Lữ.

P1000611Miếu thờ Nữ Ả đại vương ở làng Bì La (Đồng Ích, Lập Thạch, Vĩnh Phúc)

Trong số các thần tích về Ả Lã Nàng Đê cũng có khá nhiều các thần tích chép rằng bà là vợ (hoặc con gái) của Triệu Quang Phục. Ví dụ thần tích làng Trung Hậu (Yên Lãng, Mê Linh, Hà Nội) chép: ông Lã Hòa ở châu Hoan sinh con gái đặt tên là Ả Lự, sau gả cho Triệu Quang Phục. Thần tích thôn Điệp (Tráng Việt, Mê Linh, Hà Nội) thì ghi Triệu Việt Vương lấy bà Lê Thị Hinh sinh ra Ả Lã Nàng Đê. Khi Lý Phật Tử định cầu hôn Cảo Nương cho con trai là Lý Nhã Lang thì Ả Lã Nàng Đê hết sức can ngăn. Đến khi Triệu Việt Vương thất trận Ả Lã Nàng Đê chạy về thôn Điệp rồi mất tại đó, triều đình phong tặng là Quốc Vương Thiên Tử Ả Lã Nàng Đê. Danh hiệu tương tự của Ả Lã Nàng Đê còn gặp ở đình Vạn Phúc (Hà Đông, Hà Nội) là Quốc vương thiên tử Nga hoàng đại vương.
Vì Triệu Quang Phục và vua Triệu nước Nam Việt là một nên Ả Lã Nàng Đê là vợ/con gái của Triệu Việt Vương thì cũng là Trưng Vương họ Lữ.
Danh hiệu “Quốc vương thiên tử” cho thấy Ả Lã Nàng Đê không chỉ là nữ tướng bình thường mà là dòng dõi “thiên tử”, hoặc chính Ả Lã là Trưng Vương thiên tử, đã lên ngôi cai quản toàn bộ 65 thành ở Lĩnh Ngoại.
Danh hiệu “Nga hoàng đại vương” chỉ một mối liên hệ khác. Nga Hoàng và Nữ Anh là 2 con gái Đế Nghiêu được gả cho Đế Thuấn thờ cổ. Đế Thuấn đi tuần mất ở Thương Ngô, Nga Hoàng và Nữ Anh nhảy xuống sông Tương chết theo chồng. Câu đối ở đền Hát Môn cũng có so sánh Nhị Trưng Vương với Nga Hoàng Nữ Anh (Đường sơ song nữ):
西江姊妹神湘女
東漢縱横霸粵王
Tây Giang tỷ muội thần Tương nữ
Đông Hán tung hoành bá Việt vương.
Dịch:
Tây Giang em chị thần Tương nữ
Đông Hán dọc ngang xứng Việt vương.
Tây Giang ở đây chỉ khởi nghĩa Trưng Vương nổ ra ở vùng phía Tây của biển (Giang = Dương, đại dương là biển), là đất Phong Châu (Tây Thổ).
Nhà Triệu Nam Việt đóng đô ở Dương Thành Phiên Ngung ở hướng Đông, nên thần tích chép ông Thi Sách họ Dương, quê ở Chu Diên (=Châu Dương). Ả Lã Nàng Đê (Lang Tề) Trưng Vương đóng đô ở Phong Châu (Mê Linh thiết Minh là Minh đô của vua Hùng), ở hướng Tây tiếp nối thời kỳ trước của nhà Triệu.
Đặc biệt hơn nữa, thần tích của xã Phú Lạc (Cẩm Khê, Phú Thọ) theo bản dịch của Nguyễn Duy Hinh trong sách Tín ngưỡng thành hoàng Việt Nam có đoạn kể về Trưng Vương như sau:
… Triệu Đà được nước cha truyền con nối 5 đời cộng 149 năm. Đến đời Thuật Dương Vương kế ngôi chính thống vừa được một năm thì có Tô Định mang quân vào đất nước chiếm Trung Hoa, họ Triệu tàn tạ không người cứu nước. Đến đó cháu gái Hùng Vương húy là Trắc, là bậc nữ trung hào kiệt thánh thần trong đời oai hùng cử binh đánh thẳng đến thành Tô, đại phá. Tô Định thuy chạy. Bà Trưng bèn xây 65 thành ở Lĩnh Ngoại, khôi phục toàn bộ cảnh thổ nước Nam. Bà Trưng tức vị tự lập làm vua.
Thần tích ở Phú Lạc là một trong những bản thần tích dài, kể khá đầy đủ mọi chuyện về công tích của Tản Viên Sơn Thánh. Trong đoạn thần tích trên đã nói Tô Định “mang quân vào đất nước chiếm Trung Hoa” của Triệu Vệ Dương Vương (Thuật Dương Vương), do vậy dẫn đến khởi nghĩa của bà Trưng Trắc. Rõ ràng khởi nghĩa của Trưng Vương đã xảy ra khi Nam Việt của nhà Triệu bị Phục Ba tướng quân Lộ Bác Đức đánh chiếm. “Nước ta” được gọi là “Trung Hoa”, không phải 1 lần trong bản thần tích trên. Trước đó khi kể về việc Sơn Tinh khuyên vua Hùng nhường ngôi cho Thục vương thần tích này cũng nói:
Sơn Thánh đem quân khải hoàn. Thiên hạ thanh bình, quốc gia vô sự. Vua bèn nhường ngôi cho Sơn thanh. Sơn Thánh cố từ, tâu: 18 vua Hùng hưởng quốc dài lâu, ý trời có hạn khiến Thục vương thừa cơ chiếm Trung Hoa. Nhưng Thục vương bốn là bộ chủ Ai Lao, cũng là tông phái của hoàng đế trước…
“Nước ta” là Trung Hoa nên lịch sử được kể trong thần tích không chỉ bó hẹp ở khu vực Đại Việt của thời Lê sau này. Gốc tích của Ả Lã Trưng Vương bắt nguồn từ vị thừa tướng Lữ Gia nhà Triệu, vốn là gia tộc của… Lữ Hậu, vợ của Hiếu Cao Lưu Bang. Khi Lưu Bang mất, Lữ Hậu nắm quyền triều chính. Lữ Hậu mất, ở kinh đô Trường An họ tộc Lữ định tiếm ngôi nhưng không thành. Cùng lúc đó ở phương Nam lại nổi lên Triệu Đà chiếm Mân Việt và Tây Âu Lạc, xưng đế cùng với sự phò trợ của thừa tướng Lữ Gia. Thừa tướng Lữ Gia như vậy hẳn là vị Lữ Vương (vị vương được phong cai quản vùng đất của họ Lữ dưới triều Hiếu – Tây Hán) đã tôn một người cháu của Triệu Vũ Đế Lưu Bang lên ngôi ở Nam Việt. Truyền thống nữ nhi khởi nghĩa và cai quản quốc gia của Ả Lã Trưng Vương là tiếp nối từ Lữ Hậu…

Nhị bất tử Hậu Nghệ – Hằng Nga

Cổ sử Trung Hoa cho biết sau khi Hạ Khải mất con là Thái Khang lên nối ngôi. Thái Khang ham chơi bời, thích săn bắn, không quan tâm việc chính sự. Hậu Nghệ thường đi theo phục vụ Thái Khang. Thấy Thái Khang bỏ bê triều chính, Hậu Nghệ nảy sinh ý định giành ngôi.
Một hôm Thái Khang rời kinh đô đi săn ở đất Lạc. Hậu Nghệ bí mật tập kích kinh đô nhà Hạ, chiếm được kinh thành. Sau đó mang quân ra chặn bờ sông, phong toả lối về của Thái Khang. Thái Khang bị buộc phải lưu lạc đến hết đời.
Thần thoại Trung Hoa thì kể Hậu Nghệ có vợ là Hằng Nga, là những vị thần bất tử sống trên thượng giới. Một hôm, mười người con trai của Ngọc Hoàng biến thành mười mặt trời, làm cho mặt đất trở nên nóng bỏng và khô cằn. Hậu Nghệ, bằng tài bắn cung của mình, đã bắn hạ chín mặt trời, chỉ để lại một mặt trời. Ngọc Hoàng thấy các con trai của ông đã chết bèn trừng phạt Hậu Nghệ bằng cách đày Hậu Nghệ và Hằng Nga xuống hạ giới.
Thấy Hằng Nga rất đau khổ vì bị mất khả năng bất tử, Hậu Nghệ quyết định lên đường đi tìm thuốc trường sinh trong một cuộc hành trình dài và đầy gian khổ, nguy hiểm để hai người có thể trở lại cuộc sống bất tử. Hậu Nghệ đã gặp được Tây Vương Mẫu. Tây Vương Mẫu đồng ý cho Hậu Nghệ một viên thuốc để trở thành bất tử.
Hậu Nghệ mang viên thuốc về nhà và cất nó trong một cái hộp. Khi ông đi vắng, Hằng Nga tò mò mở chiếc hộp và, vô tình Hằng Nga đã nuốt chửng viên thuốc. Ngay lập tức Hằng Nga bay lên trời do thuốc quá mạnh. Hằng Nga cứ bay lên mãi cho đến khi đến Mặt Trăng.
Câu chuyện Hằng Nga – Hậu Nghệ trên đã chỉ rõ thế nào là thần bất tử trong quan niệm xưa. “Bất tử” không phải là do dân gian tôn sùng mà thành như cách giải thích ngày nay. Khả năng bất tử là khả năng đặc biệt mà chỉ một số ít các vị thần mới có. Hậu Nghệ đã phải vượt muôn ngàn gian khổ mới đến gặp và xin được thuốc bất tử của Tây Vương Mẫu về.
Khi so sánh câu chuyện của hai vị thần bất tử Hằng Nga – Hậu Nghệ với với các vị thần bất tử nước Nam thì chợt nhận ra đây cũng là chính chuyện Chử Đồng Tử và Tiên Dung. Rõ nhất là liên hệ về ngôn ngữ: HậuChậuChử. Liên hệ này tương tự như trong những từ Hầu (đồng) – Chầu (đồng) – (ca) Trù đều chỉ hình thức xướng ca phục vụ nghi lễ cung đình (triều đình) xưa cả.
Còn có từ Chư hầu, chỉ rõ mối liên hệ Chử – Hậu, là chư hầu của nhà Hạ đã tiếm ngôi (lấy con gái vua mà không được phép).
Hậu Nghệ có công bắn mặt trời, diệt các loài quái vật nên được nhân dân tôn thờ là thần Tông Bố, tổng quản các loài ma quỷ trong thiên hạ. Chử Đồng Tử tu tiên, có được phép cải tử hoàn sinh đi cứu người, chữa bệnh rồi được tôn là Chử Đạo Tổ. Tông Bố thiết Tổ. Như vậy cách gọi Tông Bố Hậu Nghệ trùng cả họ và tên với Chử Đạo Tổ.
Hậu Nghệ là người đã làm gián đoạn nhà Hạ, đuổi Hạ Thái Khang lưu lạc nơi đất Lạc. 40 năm sau nhà Hạ phải tới Thiếu Khang mới lại trung hưng. Truyền thuyết về Chử Đồng Tử cũng kể về vua Hùng tức giận, đem quân đến đánh vợ chồng Chử Đồng Tử – Tiên Dung, thể hiện một cuộc đụng độ đã xảy ra. Việc Chử Đồng Tử lấy Tiên Dung con gái vua Hùng mà không được vua cha đồng ý là chỉ việc Chử Đồng Tử – Hậu Nghệ đã chiếm ngôi của Thái Khang.
Như đã từng xác định, Chử Đồng Tử là vị Tứ bất tử xếp hàng thứ hai sau Tản Viên Sơn Thánh nhưng trước Đổng Thiên Vương. Nghĩa là Chử Đồng Tử ở vào quãng sau Đại Vũ nhà Hạ tới trước thời Chu của Lão Tử. Hậu Nghệ cũng là nhân vật lịch sử ở đúng thời kỳ này. Phép thần trượng lạp (gậy nón) của Chử Đồng Tử cho thấy đây là một nhân vật ở thời kỳ rất sớm trong lịch sử vì gậy nón là hình ảnh của Âm Dương, tức là khi quan niệm Dịch học vẫn còn khá đơn giản.
Hậu Nghệ đi tìm thuốc trường sinh gặp Tây Vương Mẫu cho thuốc tiên. Hậu Nghệ nghĩa là vị Hầu ở xứ Nghệ, cũng là nơi tu hành của Chử Đồng Tử. Chử Đồng Tử đi vào đất Quỳnh Lâm (Nghệ An) gặp lão Phật Quang và được gậy nón, có khả năng cải tử hoàn sinh. Thần tích ở đền Đa Hòa còn kể Chử Đồng Tử lấy thêm một người vợ nữa là Tây Cung công chúa. Vị công chúa này cũng có phép thuật, giúp Chử Đồng Tử chữa bệnh cho nhân dân. Tây Cung công chúa như vậy ở đây tương đồng với Tây Vương Mẫu trong chuyện Hậu Nghệ tìm thuốc bất tử.
Hằng Nga uống thuốc và bất ngờ bay lên tận cung trăng. Còn vợ chồng Chử Đồng Tử và Tiên Dung thì một đêm cũng bay về trời ở đầm Nhất Dạ. Thì ra chị Hằng ở cung trăng lại chính là công chúa Tiên Dung.
Câu đối ở đền thờ Chử Đồng Tử tại Đa Hòa, (Khoái Châu, Hưng Yên) mô tả:
化境是何年自然為洲一夜成澤
奇緑曠千古人間夫婦天上神仙
Hóa cảnh thị hà niên, Tự Nhiên vi châu, nhất dạ thành trạch
Kỳ duyên khoáng thiên cổ, nhân gian phu phụ, thiên thượng thần tiên.
Dịch:
Cảnh hóa đó năm nào, đây bãi Tự Nhiên, một đêm thành đầm trạch
Kỳ duyên trùm thiên cổ, nhân gian chồng vợ, lên trời biến thần tiên.

IMG_7010Hoành phi ở trước chính điện đền Đa Hòa.

Một trong những công tích khác của Hậu Nghệ là đã diệt con mãng xà khổng lồ (con Tu Xà hay Ba Xà) ở hồ Động Đình. Đoạn kể này về Hậu Nghệ rất giống truyền thuyết Việt về Lạc Long Quân diệt ngư tinh. Hồ Động Đình tức là biển Đông. Ba Xà hay Tu Xà đều có nghĩa là con rắn ở phía Đông vì Ba (3) là số chỉ phương Đông trong Hà thư, Tu hay Từ là tính chất từ ái của phương Đông.
Thời Hậu Nghệ là thời Hạ, khi nhà Hạ còn đang ở vùng Động Đình – biển Đông nên chắc chắn vẫn còn được lưu giữ trong truyền thuyết Việt Nam, dưới câu chuyện của vị thần bất tử Chử Đạo Tổ. Những mẩu thần thoại Trung Hoa, càng kể về những sự tích lâu đời thì lại càng có liên hệ trực tiếp với khu vực nước Nam…

Guitarist Fast Eddie, the last remaining member of the classic

cheap jordans for sale aaron carter arrested for alleged dui and drug possession in georgia cheap jordans for sale

cheap adidas It’s personal. We don’t have to prove anything to anybody. (Meeting Arbaaz) makes my son happy, and that makes me happy. In 1992 a war nearby cheap real jordans for sale in Abkhazia broke out. Displaced Georgians fled from the conflict and were given temporary shelter in Tskaltubo unoccupied buildings. Twenty five years later, hundreds of families remain living in these architectural remains of a Soviet past. cheap adidas

cheap jordans china Part time jobs in Essex are becoming harder and harder to find these days. For those who wish to make a little extra money to help cheap girl jordans for sale pay the bills or parents who are only able to work a few hours a week due to cheap jordans kicks sale family commitments, finding this cheap jordans under 50 dollars sort of work is an up hill struggle. Part cheap jordans under 100 dollars time jobs in Essex are not even available at local recruitment cheap jordans under 60 dollars agencies anymore due to the economic down turn.. cheap jordans china

cheap jordans shoes Hi is an Antwerp news report I fed through Google cheap jordan shoes online Translate also the link has a more complete picture that worth a look:The stork began in late March to the nest, which now seems almost off. Lived over fifty years to the cemetery and this I have never experienced, it sounds to a local resident. Come to take pictures, it is almost an attraction. cheap jordans shoes

cheap air jordan The tight market is driving up prices. Home values rose 5.7% in 2015, according to the closely watched Case real jordans for cheap prices Shiller 20 city index. And most economists think prices will keep climbing, at least in the short term: The NAR is calling where to buy cheap jordan shoes for a 4.4% increase in existing home real jordans cheap price prices this year and 3.4% in 2017; other economists and strategists also put 2016 price growth in the 4% to 5% range.. cheap air jordan

cheap yeezys The booking announced Thursday marks the second year in a row the orchestra has landed a major popular star. British pop artist Sting thrilled longtime fans in January, with tickets selling out within hours. Tickets for the gala with Seal go cheap kid jordans for sale on sale to orchestra subscribers Nov. cheap yeezys

cheap jordans from china In the face of repeated questions from the media, Senate Majority Leader Dave Senjem and Deputy Majority Leader Julianne Ortman said they would leave the issue of the ex employee Read More Here fired after Koch stepped down last year to their lawyer. Koch was confronted about an affair she was having with Brodkorb before she resigned. Brodkorb was fired from his job the day after she resigned.. cheap jordans from china

cheap jordans free shipping Edward Allan cheap air jordans men Clarke dead: Last remaining member of classic Motorhead line up dies aged 67 after battling pneumoniaThe sad news of the rocker’s death was announced on the band’s official Facebook pageMotorhead legend Edward Allan Clarke, left, has died at the age of 67. (Image: Getty)Get celebs updates cheap authentic jordans https://www.cheapairmaxshoes2sale.com websites directly to your inboxSubscribeSee our privacy noticeMore newslettersThank you for subscribingWe have more newslettersShow meSee our privacy noticeCould not subscribe, try again laterInvalid EmailMotorhead legend Edward Allan Clarke has died at the age of 67.Guitarist Fast Eddie, the last remaining member of the classic line up, passed away peacefully in hospital on buy cheap jordan shoes online Wednesday after battling pneumonia.The sad news was announced on the band’s official Facebook page.”Ted Carroll (who formed Chiswick Records) made the sad announcement via his FB page, having heard from Doug Smith that Fast Eddie passed peacefully in hospital where he was being treated for pneumonia.”Mystery over Lemmy Kilmister’s millions as Motorhead frontman’s estate is revealed to be significantly less than thoughtGuitarist Phil Campbell said: “JUST HEARD THE SAD where to get cheap jordans NEWS THAT FAST EDDIE CLARK HAS PASSED AWAY. SUCH A SHOCK, HE WILL BE REMEMBERED FOR HIS ICONIC RIFFS AND WAS A TRUE ROCK N ROLLER. cheap jordans free shipping

Cheap jordans After about two minutes, turn it over and cook the other side. When both sides are golden, remove it and put it on the plate. After I cook the first one, I typically turn the oil down to medium to cook the rest. Cockatoo imitates a (formerly) married couple arguingPeaches was owned by a couple that eventually got a divorce and of course, I sure there was a few disagreements. Peaches cheap jordans at foot locker now mimics a couple arguing, even aggressively moving her head as if pointing to the one she is arguing with.The cockatoo in the video may be suffering fromPsittacine beak and feather disease, although the feather loss does not seem to be uniform across real jordan shoes cheap its whole body. Perhaps cheap youth jordans for sale its partial nudity is due cheap jordans for toddlers to feather picking.Judging by the colours in its crest, it is possibly a Major Mitchell cockatoo, but hard to tell in the absence of pinkish belly feathers.My own Sulphur Crested Cockatoo is 46 best cheap jordans years old. Cheap jordans

cheap jordans online Big SpaceX flight today at 1:30 ESTI not sure if this kind of thing interests buy air jordans cheap you, but today SpaceX willbe attempting the first launch of their new Falcon Heavy rocket. This is abig deal! The Falcon Heavy is the most powerful rocket since the Apolloand STS stacks and, if successful, will be the most powerful rocketcurrently operating. The launch window opens at 1:30 PM Eastern timetoday. cheap jordans online

cheap air force Laoise Kelly’s skill and willingness to push the harp’s boundaries, bringing its particular sound alive in new ways, has won her fans and critical where to buy cheap jordan shoes online acclaim, both here and oversease. In 2010, she released two new recordings, ‘Ceis’, a solo harp collection, and ‘The Wishing Well’, a dynamic pairing with Clare fiddle player Michelle O’Brien. Laoise and Michelle will play on Tuesday, July 3, sharing the stage with wire strung harper Paul Dooley and singer Gerry Cullen of the voice squad cheap air force.

We are kind of balancing both these pockets of the markets

There isn’t that traffic problem like there is at large apartment canada goose outlet in usa complexes. There maybe a pool at this roomshare house. There will definitely be more storage.. My reason is that I just don see the point of keeping someone like, say, Charles Manson, alive. Or Bin Laden if he had been captured alive. But I also understand the argument against the DP that it is final and there is the risk of executing an innocent person.

canada goose uk outlet Against that you set of sectors which have underperformed which are primarily energy, commodities and telecom. We are kind of balancing both these pockets of the markets. We still think domestic cyclical from a 2 3 year perspective look interesting but again canada goose outlet jackets as I said because they have seen such a steep run we have to be very selective about where you want to be right now.. canada goose uk outlet

canada goose coats on sale Caught in the middle between the three youngsters and the three, uhhm, oldsters are this past season Bakersfield duo of Laurent Brossoit and Nick Ellis. Is Group VI free agent, while the club retains RFA rights goose outlet canada on Ellis, who had a mediocre second pro season (22 GP, 3.21, .898). The Edmonton native and product of South Side Athletic Club earned first star honours in backstopping the Broncos to a 3 1 lead in the series. canada goose coats on sale

canada goose I have canada goose factory outlet researched this canada goose outlet online uk thoroughly. Trans trenders are a different thing entirely from true trans people. Just because someone claims to be trans doesn mean they actually are. Scared that they would lose their power so the think tanks went to work. Politics 1o1 you can win an election by convincing the voters your opponent is going to raise taxes. And canada goose outlet reviews just to be sure they unleashed a flood of fear, uncertainty and doubt. canada goose

cheap canada goose uk Not that I don like science. But have you kept up on the changes in the textbooks. First all the matter in the universe was canada goose outlet shop collected in a ball 3000 miles across and then it spun really fast and exploded into what we now see. Keyser does not know Mr. Kavanaugh, and she has no recollection of ever being at a party or gathering where he was present with or without Dr. Ford, end quote.” Think about that fact.. cheap canada goose uk

Canada Goose Online Valley heroes have always been rule breakers: Bill Gates willingness to a good idea, Jeff Bezos disregard for epic losses, Elon Musk flouting of the status quo. Being a founder means having the moral flexibility to canada goose outlet sale promote (and raise money for) things that don quite exist yet. When Steve Jobs first showed the iPhone in 2007, his demo was mostly artifice; the device barely worked. Canada Goose Online

canada goose factory sale It not clear what effect this will have on his career. NBC emphasized the damage to the that the news division had acquired, and, after 6 months, during which Williams willbe replaced by someone else, he may not regain his chair. This may well follow him around for the rest of his life.. canada goose factory sale

Canada Goose online This territoriality of traditional skeptics, in addition to the money issue I mentioned above, is what seems to drive many skeptics who don want atheism in their movement. Any other explanations they offer ammount to apologetics.The landscape that is defined by organizations https://www.canadagooseoutletjackets.com canada goose outlet toronto or loosely bound groups of people that directly attack religion has, so far, not been well defined. Atheists, for example, come from very different walks of life and as Weinberg points out they are much like cats, mostly keeping to themselves.The Skeptics Movement has their tradition, mostly innocuous, that seeks to set people straight about superstition. Canada Goose online

Canada Goose Parka Among her new plans: Revamp She She’s canada goose outlet new york city into a “Magic Mike” inspired club called Hammer and Pickle. Come on, canada goose outlet parka that’s funny! This woman is a hoot! She also allows Desna to drum up new business at the pain clinic canada goose outlet store by shooting what turns out to be an extremely bananas TV commercial. Zlata is unpredictable and dangerous, but as a character she’s tremendous fun and a clever tonal contrast to Desna’s far more down to earth personality.. Canada Goose Parka

canadian goose jacket Releases like Beyonc show canada goose outlet toronto factory how major artists are stepping confidently beyond the shellshock zone of the collapsing music industry to define not only their careers but challenge the very definitions of pop. Unabashedly sexual without ever feeling like self exploitation; high art minded and lowdown in its embrace of its maker’s Houston hip hop roots; directly engaged with pop history (hello, Madonna and Janet references) but futuristic in its sheen; personal and explicitly political; feminist and still conventionally super hot. Beyonc, and Beyonc, is all that.1. canadian goose jacket

Canada Goose Coats On Sale I hadn listened to Moral Maze before, but was unimpressed with the format. It takes time to raise a point, then clarify any misunderstandings, then reach a conclusion, but the canada goose black friday sale host and guests are too eager to interrupt and derail the line of argumentation. The result canada goose outlet canada is canada goose outlet black friday an apparently fast moving discussion that sounds terribly intellectual to a casual listener, but actually makes little substantial progress, canada goose outlet uk and whose apparent outcome in the minds of most of the audience is likely to be driven by rhetorical point scoring. Canada Goose Coats On Sale

uk canada goose The rabbit sipped its tea. Its gaze slid in a very un have a peek at this site rabbity way to take in the noisy crowds that swept past the tables, to scan the costumes and body plans of tourists and locals. “Ah, is it that Barcelona is a place for the beautiful and the bizarre, one of the few great cities of the twentieth century whose charm survives canada goose outlet in the modern world? canada goose outlet nyc Could it be that on the side, you and your families are taking official canada goose outlet touchy feely tours through Parc Gell and writing it all off on your expense accounts?” He stared at canada goose outlet online Braun and at Keiko Mitsuri. uk canada goose

canada goose store “Apprehension seems canada goose outlet store uk to exist among the people of the Southern States that by the accession of a Republican Administration their property and their peace and personal security are to be endangered. There has canada goose outlet uk sale never been any reasonable cause for such apprehension. Indeed, the most ample evidence to the contrary has all the while existed and been open to their inspection canada goose store.

Nghê và Lân

Một câu hỏi khá đơn giản nhưng không dễ trả lời: Trong 4 con vật thuộc tứ linh Long Ly Quy Phụng thì con Ly là con Kỳ lân hay con Nghê?
Trước hết xin bàn về con Nghê. Tác giả Trần Hậu Yên Thế cho biết ở Việt Nam hình tượng Nghê có nhiều dạng: sư tử nghê, long nghê, kỳ lân, khuyển nghê… Vậy cuối cùng thì Nghê là con gì? Câu hỏi này thách thức các nhà nghiên cứu mỹ thuật Việt từ thời Pháp tới nay chưa có lời giải. Các chuyên gia đành kết luận: “Nghê là nghê thôi”. Giải thích vậy thì chẳng cho thông tin gì cả. Nói thế thì biết công dụng của con Nghê là gì, ý nghĩa ra sao?
Ca dao về con nghê:

Mỗi người đều có một nghề
Con phượng thì múa, con nghê thì chầu.

Nghê thì chầu”, đó là nghề của con Nghê. Ý của câu ca dao này cho biết nghĩa của từ “nghê” là “chầu”.
Câu ca dao khác:

Bốn cửa anh chạm bốn nghê
Bốn con nghê đực chầu về tổ tông.

Đã là “chầu về tổ tông” thì hiển nhiên phải là “nghê đực”. Có ai cho đàn bà con gái đứng chầu bao giờ…
Với nghĩa như vậy thì có thể nhận ra: Nghê = Ngô = Ngay trong các từ kép “ngô nghê” và “ngây ngô”. Tất nhiên con Nghê không phải với nghĩa là… ngu… Chữ Ngô hay Ngay ở đây có nghĩa là ngay thẳng, ngay ngắn, nghiêm trang. Nghề chuyên môn của con Nghê là “chầu tổ tông” nên nó phải đứng ngay ngắn, nghiêm trang. Cũng vì thế mà nó được gọi là Nghê, cho dù đó là hình sư tử, rồng, kỳ lân hay hình con chó. Cứ con vật nào dùng làm “lính chầu”, “lính gác” ở cổng đình, nóc điện, thềm lăng… thì gọi là Nghê. Nghê là một dạng “kiêu binh” đứng hành lễ ở nơi thờ cúng.
Trong thư tịch Nghê được nhắc đến từ thời Lý ở tấm bia Minh Tịnh tự bi văn tại nghè thôn Tế Độ, xã Hoằng Phúc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Bia có câu:
阿 逸 多 純 金 色 相 加 敷 座 獅 子 猊 臺.
A Di Đà thuần kim sắc tướng gia phụ tọa sư tử nghê đài.
Các chuyên gia cho rằng “sư tử nghê đài” ở đây nghĩa là đài nghê sử tử. Vậy thì phải phân biệt giữa “sư tử nghê” và sư tử đứng ở cổng đền cổng chùa phổ biến hiện nay như thế nào?
Đoạn minh văn “sư tử nghê đài” đơn giản có thể hiểu là “đài sư tử chầu”, chứ không phải là “đài con nghê sư tử”. Nghê là một hình tượng con vật đứng chầu nghiêm trang ở nơi thờ cúng, không phải chỉ một loài vật cụ thể nào. Vì thế mới có đủ các loại nghê sử tử, nghê rồng, nghê kỳ lân, nghê chó…
Để phân biệt giữa Nghê và Lân nhiều người hiện nay cho rằng con Nghê là loài có móng vuốt, còn Lân là loài móng guốc… Nhưng nếu vậy thử hỏi “kỳ lân nghê” sẽ có móng gì?!
Vì con Nghê thì phải đứng chầu ngay ngắn, nghiêm trang nên tượng mấy con sư tử nhe nanh, mua vuốt, giẫm cầu hiện nay thì không thể gọi là “sư tử nghê” được cho dù cũng là đứng ở cổng đình cổng chùa, cũng là sư tử. Tiêu chí để xác định con Nghê không phải ở chỗ đó là loài gì, chân tay thế nào, mà là ở chức năng đứng chầu và sự nghiêm trang của nó.

IMG_7023

“Ngư nghê” ở đền Đa Hòa.

Ở đền thờ Chử Đồng Tử tại Đa Hòa, chố góc mái thay cho hình con nghê thông thường lại là một con cá quay vào trong. Với quan điểm Nghê chỉ có nghĩa là con vật đứng chầu thì con cá này hoàn toàn có thể gọi là “Ngư nghê”. Như vậy tùy theo người được thờ, hình con Nghê chầu hoàn toàn có thể khác nhau. Đối với những vị tướng thì thường dùng khuyển nghê hay sư tử nghê. Đối với văn quan thì dùng kỳ lân nghê (thực ra là Long mã nghê vì Long mã là con vật biểu tượng của văn chương, cõng ấn nghiên). Đối với các vị vua thì phải dùng Rồng nghê.

IMG_6508Tứ linh ở đình Chèm.

Quay lại với câu hỏi ban đầu về Tứ linh. Khi đã hiểu Nghê nghĩa là con vật đứng chầu thì thấy rõ con Nghê không hề thuộc Tứ linh. Tứ linh là những thần vật, là đối tượng được thờ, chứ không phải đứng chầu như con Nghê.
Trong Tứ linh thì có Ly hay Lân? Phép phiên thiết Hoa văn giải đáp câu hỏi này. Kỳ Lân phản Ly. Tức là “Kỳ lân” chỉ là ghi âm của chữ Ly mà thôi. Gọi là Lân hay Ly đều là về một con vật, một hình tượng cả.
Nếu đã là một con vật thì chắc chắn con Lân phải có nguyên mẫu là một sinh vật sống thực sự. Quy là con rùa, Phượng là loài chim công hay chim trĩ, Rồng có nguyên mẫu là loài bò sát có chân (cá sấu). Nguyên mẫu của con Lân – Ly là loài vật gì?
Ngày nay cả ta và Tàu đều thể hiện Kỳ lân ở dạng loài động vật bốn chân móng guốc, đầu rồng, thân có vảy (xem bức chạm ở đình Chèm). Nhưng như vậy hóa ra Kỳ lân là con Long mã (đầu rồng chân ngựa). Điều này hoàn toàn không phù hợp vì trong Tứ linh thì đã có riêng Long là loài có vảy. Ở vị trí con Ly phải là loài có lông mao.

IMG_6486Cá vượt vũ môn và Long mã ở đình Chèm.

Bài Tứ linh thi, tương truyền là bài thơ làm từ thời Cao Biền, được khắc trên mái đình Chèm (Thụy Phương, Từ Liêm, Hà Nội):
Thụy vật tương toàn hữu tứ linh
Hiếu bằng khắc họa kiến văn minh
Vũ mao lân giáp tề xưng trưởng
Kim bích đan thanh các tiếu hình
Bính nhĩ thần cung phương tích tại
Hoảng nhiên thánh thế mỹ tường trình
Phù trì thượng ngưỡng vô cùng đức
Tái tục phù ê vịnh thái bình.
Dịch:
Vật đẹp trong đời có tứ linh
Hãy xem khắc họa thấy văn minh
Cánh lông mai vảy cùng khoe đẹp
Vàng biếc son xanh đủ mọi hình
Rực rỡ cung thần lưu dấu tốt
Nguy nga đất thánh rạng điềm lành
Chở che ngưỡng vọng bền ân đức
Lại thấy chim ca khúc thái bình!
Bộ tứ “vũ mao lân giáp” cho thấy rõ Kỳ Lân là loài có lông mao vì Phượng có lông vũ, Rồng có vảy cá, Rùa có mai giáp.
Bàn về nguyên mẫu và ý nghĩa của con Lân phải tham khảo bài phong dao Lân chi chỉ (Chân con Lân) trong Kinh Thi (Chu Nam):
Lân chi chỉ
Chân chân công tử
Hu ta lân hề.
Lân chí đính
Chân chân công tính
Hu ta lân hề.
Lân chi giác
Chân chân công tộc
Hu ta lân hề.
Dịch thơ:
Kìa là chân của kỳ lân
Con Văn Vương cũng hậu nhân rõ là
Ôi, như kỳ lân thật mà!
Kìa là trán của kỳ lân
Cháu Văn Vương cũng hậu nhân vô cùng
Ôi, như kỳ lân, một lòng!
Kìa là sừng của kỳ lân
Họ Văn Vương cũng hậu nhân xiết nào
Ôi, như kỳ lân làm sao!
Về con Lân trong bài Lân chi chỉ Chu Hy (thế kỷ 12 thời Nam Tống) chú giải như sau:
Lân, loại thú mình giống con chương, đuôi bò, móng ngựa, thú đứng đầu trong các loài có lông… Chân con lân không đạp lên cỏ tươi, không dẫm lên côn trùng còn sống.
Lân là “thú đứng đầu trong các loài có lông”. Rõ ràng việc thể hiện con Lân ra con Long mã mang vảy cá là sai với nguyên mẫu ban đầu, chỉ là quan niệm mới xuất hiện trong khoảng vài trăm năm trở lại đây.
Bài Lân chi chỉ trong Kinh Thi ca ngợi dòng dõi Văn Vương, có lòng nhân hậu, có thánh đức (con lân không dẫm lên côn trùng, không ăn sinh vật…). Con Lân hay Ly như vậy là con thần thú biểu tượng của nhà Chu.
Theo Lã thị Xuân Thu:
–    Mạnh xuân kỷ (mùa xuân): mặt trời ở phương Giáp Ất (phương Đông)… Động vật tiêu biểu là loài có vảy (Long).
–    Mạnh hạ kỷ (mùa hè): mặt trời ở phương Bính Đinh (phương Nam)… Động vật tiêu biểu là loài chim có lông vũ (Phượng).
–    Mạnh thu kỷ (mùa thu): mặt trời ở phương Canh Tân (phương Tây)… Động vật tiêu biểu là loài thú có lông mao (Ly).
–    Mạnh đông kỷ (mùa đông): mặt trời ở phương Nhâm Quý (phương Bắc)… Động vật tiêu biểu là loài giáp giới (Quy).
Như vậy con Ly – Lân, loài thú có lông mao là động vật tiêu biểu của phương Tây. Bản thân Ly là quẻ trong Hậu thiên bát quái dùng chỉ hướng Tây. Hướng Tây cũng là hướng dựng nghiệp của Văn Vương nên nhà Chu lấy con Lân làm con thần thú, biểu trưng cho nòi giống của mình. Kỳ Sơn là đất gốc tổ của nhà Chu, rất có thể đây là chữ Kỳ trong Kỳ Lân.

Te giacTê giác ở đảo Borneo – Malaysia.

Con vật có lông mao, hình dáng như con hươu (con chương) lớn, có móng guốc như ngựa, đuôi như đuôi bò, không ăn sinh vật (không ăn thịt), có 1 sừng lại biểu tượng cho hướng Tây thì chắc chắn là con… Tê giác. Tê giác trong ngôn ngữ xưa gọi là con Tây, hoàn toàn trùng khớp với định phương vị của con Lân.
Hình tượng con Tây (Tê) đã bắt gặp trong các hiện vật đồ đồng từ thời Thương như chiếc đôn đựng rượu Tiểu Thẩn Du hiện bảo quản tại Bảo tàng nghệ thuật châu Á San Francisco. Đây chính là hình ảnh con Ly – Lân trong Tứ linh xưa.
Vấn đề đáng chú ý là loài Tê giác một sừng chỉ có ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Bản đồ phân bố của Tê giác một sừng cho thấy rõ điều này. Đó cũng là lý do vì sao người ở phương Bắc (Trung Quốc) không biết nguyên mẫu con Lân là con Tê giác nên đã biến nó thành một con vật hoàn toàn tưởng tượng (Long mã).

434px-Javan_Rhino_Range.svgPhân bố Tê giác một sừng Rhinoceros sondaicus (Foose và Van Strien, 1997 http://vi.wikipedia.org/wiki/ Tê_giác_Java).

Vì loài Lân – Tê chỉ có ở vùng nóng ẩm (cận nhiệt đới và nhiệt đới) nên… nhà Chu, triều đại dùng biểu tượng con Lân, không thể nào nằm ở tận vùng sa mạc Thiểm Tây ở Hoàng Hà được. Điều này bổ chứng thêm cho nhận định khu vực đất đai của thiên tử Chu phải là vùng Vân Nam – Bắc Việt ngày nay, nơi loài Tê giác trong quá khứ đã từng sinh sống.

Khu vực nước Lỗ, quê hương của Khổng Tử, cũng là nơi có nhiều con Tê vì theo ghi chép trong đời của Khổng Tử có tới 2 lần con Lân xuất hiện. Nước Lỗ như vậy phải nằm ở quãng … nước Lào ngày nay.

Quang Te giac

Quang đựng rượu thời Thương tìm thấy ở Lào.

Theo truyền thống chép sử Trung Hoa, Khổng Tử viết Kinh Thư (Kinh Xuân Thu) đến năm Lỗ Ai Công săn được con Lân thì dừng bút. Tư Mã Thiên chép Sử ký cũng dừng lại khi Hiếu Vũ Đế bắt được con thú một sừng, chân có 5 móng, cho là con Lân. Năm nay, 2014, con Kỳ Lân – Tê – Tây lại hiện nguyên mẫu, nguyên hình. Lịch sử thành văn Hoa Việt hẳn sẽ sang trang mới…

Bước ra từ huyền thoại. Tập 2

Buoc ra tu Huyen thoai Cover part 2 outfilm

ĐÔI LỜI CHIA SẺ CÙNG TÁC GIẢ

Cuốn sách Bước ra từ huyền thoại (Lịch sử nước Nam qua truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian) thật hấp dẫn, dễ hiểu. Sách được viết theo lối vừa kể chuyện, vừa dẫn giải như ru ta vào thế giới tâm linh nơi cửa võng đình làng, nơi uy nghiêm điện thờ vàng son rực rỡ câu đối, lung linh ngọn nến mờ tỏa hương trầm, chốn thần thánh uy quyền mà thân thiện, từ bi. Cái gì vượt lên đời thường hóa thành huyền thoại? Đó là những vĩ nhân, những anh hùng có công với dân với nước, những người bảo vệ cho sự bình yên, no ấm và hạnh phúc cho dân. Lịch sử đấy! Rực rỡ ánh hào quang non sông nước Việt.

Chốn Việt điện u linh nhuộm màu huyền bí. Tuy vậy cái cốt lõi vẫn là bóng hình lịch sử. Nhiều ngôi đền đã trở thành di tích lịch sử quốc gia, thậm chí di tích quốc gia đặc biệt như đền Phù Đổng (Bắc Ninh). Những ngôi đền với những câu đối thờ thể hiện tài năng của các bậc danh sĩ, các bậc Nho gia đã gửi cả cái tâm một lòng thờ thánh. Đấy là nơi nhuộm đầy hồn Việt. Đó cũng là chứng cứ có sức thuyết phục được gây dựng từ huyền thoại mà cuốn sách muốn gửi tới bạn đọc. Thật là một cách tiếp cận rất mới, không hàn lâm, bác học, nhưng chân thật, súc tích, rõ ràng.

Người dân Việt ai cũng có chung một nguồn gốc con Rồng cháu Tiên, cùng có chung một đạo thờ cúng tiên tổ. Đạo thờ cúng tổ tiên có quy ước chặt chẽ. Ai ai cũng thờ cúng tổ tiên. Gia đình có ban thờ gia tiên. Họ tộc có đền thờ họ. Xóm làng có điện thờ thành hoàng nơi cửa võng đình làng hay nơi điện thờ đền miếu. Đất nước có đền thờ các anh hùng, các danh nhân văn hóa như Đền Hùng thờ quốc tổ Hùng Vương. Đạo thờ tổ tiên ai ai cũng biết nên dù ở đâu, xa hay gần ngày giỗ tổ, giỗ thánh, giỗ ông bà, cha mẹ tất cả đều nhớ như in trong tâm niệm. Vì thế chốn Việt điện u linh là chốn linh thiêng in bóng hình lịch sử của gia tộc, của dòng họ, là quốc lễ của muôn dân.

Mấy lời sẻ chia cùng tác giả đầy tâm huyết và đồng cảm. Cuốn sách viết ra trong niềm đam mê và học hỏi, chẳng ham một chút danh nào để lại trong tâm. Tất nhiên, người trao chút tâm tình này thấy cần giải bày. Không rõ độ chính xác những nhận định của tác giả trong cuốn sách này là bao nhiêu. Chắc chắn khó lòng trọn vẹn. Người chia sẻ tâm tình chỉ có ước nguyện độ chính xác một phần trăm cho cả chặng đường lịch sử kéo dài hàng ngàn năm nước Việt thì đã thỏa nỗi ước mong cho một cuốn sách rất hay, có tính chất khai sơn phá thạch, động đất động trời, làm lung lay những cách nhìn về Việt sử vốn bị khô cứng đã nhiều năm. Trong khoa học, không có gì là chân lý tuyệt đối, đặc biệt là với khoa học lịch sử. Với cuốn sách này chắc chắn sẽ cần nhiều khám phá lâu dài để trở về với cõi nguyên sơ cách đây hàng ngàn năm khi mà tác giả cuốn sách chưa tồn tại trên thế gian. Nghiên cứu Việt sử, nhất là cổ sử còn nhiều câu trả lời chưa được giải tỏa. Tác giả tuổi đời còn xuân, quỹ thời gian còn dài, hy vọng sẽ còn nhiều khám phá đang chờ ở phía trước.

Nhà nghiên cứu văn hóa và phê bình lịch sử mỹ thuật Khương Huân.

Buoc ra tu Huyen thoai Cover part 2 back

Sách dày 248 trang.

Liên hệ đặt sách theo địa chỉ: bachviet18@yahoo.com

MỤC LỤC

TRUYỀN THUYẾT VÀ LỊCH SỬ
THIÊN NAM ĐẾ THỦY

Người Tuấn kiệt
Nhâm Ngao
Long Hưng
Nam Việt Đế

NAM QUỐC SƠN HÀ

Mũ đâu mâu
Chân Định linh thần
Thừa tướng Lữ Gia
Tam Giang nhị thánh
Bảy quận nước Nam

LỜI THỀ SÔNG HÁT

Tây Lý Vương
Dương Thi Sách
Mẫu vì Dương Vương
Hống Hát họ Trương

NHỮNG ANH HÙNG THỜI LOẠN

Tiền nhân họ Phùng
Nam Giao học tổ
Giao Châu Đặng cư sĩ

ĐẦU VOI PHẤT NGỌN CỜ VÀNG

Tiếp Lạc khai Đinh
Đô Dương Mã bất tiến
Thì chi Đông Hán dám hung hăng
Khu Linh người nước Nam ta
Tây Đồ Di

SÁU TRĂM NĂM LÂM ẤP

Mạnh Hoạch
Nam Triệu
Bia cổ nói
Lưu Phương và Lý Bát Lang

BỐ CÁI ĐẠI VƯƠNG

Tây Hưng đại vương
Khun Borom
Tộc người Thái
Tam vị chúa Mường

GIANG TÂY SỨ QUÂN

Bột Hải triều Nam
Dẹp Lâm Ấp
Gạch Giang Tây

ĐẠI VIỆT ĐẠI HƯNG

Khúc tam vị chủ
Hạt Lý nảy năm cây
Đại Hưng bình bảo
Giữa huyện Phù Hoa

TRUYỀN THUYẾT  ĐINH LÊ

Thời 12 sứ quân
Thủ lĩnh Đinh Bộ
Diễn Châu thái thú
Qua cửa Thần Phù

ĐÔI LỜI CHIA SẺ CÙNG TÁC GIẢ
PHỤ LỤC

Đối chiếu truyền thuyết và lịch sử
Chỉ dẫn di tích và địa danh
Tài liệu tham khảo

Nam thiên Tứ bất tử

Hiện nay thuật ngữ Tứ bất tử được quan niệm là tên gọi chung của bốn vị thánh bất tử trong tín ngưỡng Việt Nam, đó là Tản Viên Sơn Thánh, Phù Đổng Thiên vương, Chử Đồng Tử, và Liễu Hạnh Công chúa. Mỗi vị tượng trưng cho một lĩnh vực đời sống của nhân dân nên được coi là “bất tử”. Ví dụ, Tản Viên Sơn Thánh tượng trưng cho ước vọng chinh phục tự nhiên, chiến thắng thiên tai. Thánh Gióng, hay Phù Đổng Thiên Vương tượng trưng cho tinh thần chống ngoại xâm và sức mạnh tuổi trẻ. Chử Đồng Tử tượng trưng cho tình yêu, hôn nhân, và sự sung túc giàu có. Mẫu Liễu Hạnh tượng trưng cho cuộc sống tinh thần, phúc đức, sự thịnh vượng, văn thơ…
Tuy nhiên… suy nghĩ kỹ thì quan niệm cho rằng dân gian đã “bất tử” hóa những ước vọng của mình vào các vị thần không hẳn đúng. Nếu vậy thì vị thần nào chẳng “bất tử” được. Đúng hơn thì trước hết bản thân những vị thánh này phải có khả năng “bất tử” đã thì mới có thể gọi là thần bất tử.
Một số tài liệu thay vào chỗ của Mẫu Liễu Hạnh là Từ Đạo Hạnh hoặc Nguyễn Minh Không là dẫn chứng cho điều này vì cũng như Mẫu Liễu, Từ Đạo Hạnh và Nguyễn Minh Không liên quan đến việc “hóa sinh” đầu thai. “Bất tử” không phải đồng nghĩa với “bất diệt”. Bất tử nghĩa là “không chết”, đúng với nghĩa đen của nó. Chỉ có các vị thần có thể “cải tử hoàn sinh” hoặc có khả năng chuyển kiếp thì mới được gọi là thánh “bất tử”. Không phải dân gian đã đem mong muốn của mình gửi gắm vào các vị thần mà là hành trạng, khả năng của chính những nhân vật này đã cho phép gọi họ là “bất tử” trong quan niệm dân gian.

Từ nhận thức như vậy ta có thể xem xét từng vị thần trong Tứ bất tử để hiểu tại sao lại gọi họ là những thần bất tử.

Tản Viên Sơn Thánh
Đứng đầu Tứ bất tử là Tản Viên Sơn Thánh vì đây là vị “Đệ nhất phúc thần” nước Nam. Tản Viên Sơn Thánh cũng là nhân vật có xuất xứ lâu đời nhất trong số các vị thần bất tử được nói đến. Sự tích của Tản Viên bắt đầu từ thủa Hồng Bàng dựng nước. Theo thần tích đền Và (Sơn Tây) thì Tản Viên đã nhận được cây gậy thần đầu sinh đầu tử của Thái Bạch tử vi thiên tướng trên núi Tản. Từ đó Tản Viên xưng là Thần sư, đi cứu độ nhân gian, dùng gậy thần cứu sống được con rắn là con của Long Vương Động Đình. Khi xuống thăm Long Cung Tản Viên lại được thêm cuốn sách ước có phép nhiệm màu thay đổi trời đất… Chính vì có những phép thuật này mà Tản Viên Sơn Thánh đã được gọi là thần bất tử.

P1020264Nghi môn Nam cung Tản Viên (Ao Vua).

Câu đối ở đền Và (Sơn Tây), là Đông cung của Tản Viên nói tới những phép thuật của thần:
西傘東宫此地廷遊傳異蹟
左書有仗参天神化福同人
Tây Tản Đông cung, thử địa đình du truyền dị tích
Tả thư hữu trượng, tham thiên thần hóa phúc đồng nhân.
Dịch:
Núi Tản bên Tây, cung điện bên Đông, vua ngao du đất này lưu truyền tích lạ
Sách cầm bên trái, gậy mang bên phải, thần biến hóa cùng trời tạo phúc chúng dân.
Như đã từng xác định, gậy thần sách ước của Tản Viên thực chất là Hà đồ Lạc thư của người Việt, trong đó bao hàm đạo Âm dương (sinh tử), Trời đất (Hà – Lạc). Nhờ những kiến thức khoa học này ở thủa bình minh của dân tộc mà Tản Viên Sơn Thánh đã quy tụ được các bộ tộc ở vùng Nam Giao (2 anh em Cao Sơn, Quý Minh), trị thủy thắng lợi. Thánh Tản do vậy đã trở thành vị thần bất tử đầu tiên của người Việt.

Ca dao:

Nhất cao là núi Tản Viên
Thứ ba Tam Đảo, thứ nhì Độc Tôn.

So về độ cao thực tế thì núi Tản rõ ràng là thấp hơn núi Tam Đảo. Việc xếp thứ hạng ở đây như vậy là xếp thứ hạng của 3 vị thần ở 3 ngọn núi này. Tản Viên đứng đầu ở núi Tản. Núi Tam Đảo là địa bàn của Cao Sơn (bộ tộc Lang Tiên Thị của Tây Thiên quốc mẫu). Độc Tôn như vậy phải ứng với Quý Minh, là dòng dõi của vua Hùng Đế Minh, đóng tại núi Nghĩa Lĩnh (Phú Thọ).

Chử Đạo Tổ
Câu chuyện về Chử Đồng Tử và Tiên Dung công chúa được tóm tắt trong câu đối ở đền Đa Hòa (xã Bình Minh, Khoái Châu, Hưng Yên):
淳孝格天沙渚幔帷成異遇
至誠通聖瓊林杖笠契真傳
Thuận hiếu cách thiên, Sa Chử mạn duy thành dị ngộ
Chí thành thông thánh, Quỳnh Lâm trượng lạp khế chân truyền.
Dịch:
Hiếu thuận động tới trời, bãi Chử màn che thành kỳ ngộ
Thành chí thông tận thánh, Quỳnh Lâm gậy nón tiếp chân truyền.
Chử Đồng Tử vì hiếu thuận với cha nên đã kỳ ngộ gặp được Tiên Dung ở bãi Tự Nhiên. Sau đó nhờ thành tâm học đạo đã được tiên ông truyền cho phép màu ở núi Quỳnh Lâm. Phép màu của Chử Đồng Tử là “trượng lạp”, tức là cây gậy và chiếc nón thần. Theo thần tích đền Đa Hòa thì Chử Đồng Tử “học được tiên thuật, có thể cải tử hoàn sinh”, đã cứu sống nhiều người dân.
Một lần nữa ta thấy lý do để gọi Chử Đồng Tử là thần bất tử chính là ở phép cải tử hoàn sinh này. Gậy và nón cũng là hình ảnh của vuông – tròn, âm – dương. Thần tích ở Đa Hòa còn kể tại đây có vị thần Cá (thần Dí) đã vật chết voi của nhà vua, nhưng khi được yêu cầu làm voi sống lại thì không làm được, bởi “phép cải tử hoàn sinh chỉ có Tản Viên Sơn Thần và Đức thánh Chử Đồng Tử là làm được…”. Điều này cho thấy không phải “thần” nào cũng có thể “cải tử hoàn sinh”. Chỉ có 2 vị thần bất tử là Tản Viên Sơn Thánh và Chử Đồng Tử là có phép thuật này.
Chử Đồng Tử còn lấy người vợ thứ là Tây Cung công chúa. Câu đối ở đền Đa Hòa:
東土降生三顯聖
南邦不死四靈神
Đông thổ giáng sinh tam hiển thánh
Nam bang bất tử tứ linh thần.
Dịch:
Đất Đông giáng sinh ba hiển thánh
Nước Nam bất tử bốn linh thần.

IMG_7029Đền Đa Hòa ở Khoái Châu, Hưng Yên.

Ba người (Chử Đồng Tử, Tiên Dung, Tây Cung công chúa) dùng phép thuật của mình cứu dân, xây dựng lâu đài, để rồi một đêm cùng bay về trời. Câu đối ở đền Đa Hòa:
化境是何年自然為洲一夜成澤
奇緑曠千古人間夫婦天上神仙
Hóa cảnh thị hà niên, Tự Nhiên vi châu, nhất dạ thành trạch
Kỳ duyên khoáng thiên cổ, nhân gian phu phụ, thiên thượng thần tiên.
Dịch:
Cảnh hóa đó năm nào, đây bãi Tự Nhiên, một đêm thành đầm trạch
Kỳ duyên trùm thiên cổ, vợ chồng nhân gian, lên trời biến thần tiên.
Thần tích Đa Hòa chép: “Cả ba vị từ đó đi thành tiên thành thánh, hóa sinh bất diệt, được xếp vào hàng thứ hai trong Tứ bất tử của nước Việt ta”.
Việc xác định vị trí thứ hai trong Tứ bất tử thuộc về Chử Đồng Tử khá quan trọng vì vị trí này thường bị chép cho Phù Đổng Thiên Vương. Xét trong Tứ bất tử thì người càng có vị trí cao thì khả năng phép thuật linh ứng càng cao. Điều quan trọng hơn là thời điểm xuất hiện của người đó càng sớm trong chiều dài lịch sử. Sau Tản Viên ở thời Hồng Bàng, truyền tích Chử Đồng Tử hay Chử Đạo Tổ đã cho thấy sự ra đời rất sớm của Đạo Giáo (đạo thần tiên) ở Việt Nam. Tứ bất tử thực ra là 4 nhân vật chính, đánh dấu những mốc trong quá trình hình thành và phát triển Đạo Giáo của người Việt ở nước Nam.

Đổng Thiên Vương
Theo quan niệm hiện tại thì Thánh Gióng, cậu bé làng Phù Đổng cưỡi ngựa sắt đánh thắng giặc Ân là một trong Tứ bất tử. Tuy nhiên, khi xét quan niệm về thần “bất tử” là những vị thần có phép màu nhiệm, có sinh hóa, có liên quan đến đạo thần tiên (Đạo Giáo) thì nhân vật Thánh Gióng hoàn toàn không phù hợp là thần bất tử. Thánh Gióng không có phép màu nào, dùng sức khỏe đánh giặc. Đánh thắng giặc xong là thần “hóa”, bay về trời ở núi Sóc… và không quay trở lại nữa. Như vậy sao có thể gọi là thần “bất tử”?
Ở đây các học giả đã có sự nhầm lẫn do… mặt chữ. Vị thần bất tử thứ ba là Đổng Thiên Vương, chứ không phải Phù Đổng Thiên Vương. Phù Đổng thiết Phổng hay Bổng, chỉ Thánh Gióng. Còn Đổng Thiên Vương là Huyền Thiên Đại Thánh. Đền thờ Huyền Thiên Đổng Thiên Vương nằm ở làng Bộ Đầu (xã Thống Nhất, Thường Tín, Hà Nội).
Câu đối ở Huyền Thiên quán tại làng Ngọc Trì (Thạch Bàn, Gia Lâm, Hà Nội), đối diện bên kia sông với đền Bộ Đầu:
南交有國自鴻庞歷陳黎迄今刧局贏輸靈氣依依騰宇宙
北方之星日玄武中天地而立纒度经緯神光赫赫鎭龜蛇
Nam Giao hữu quốc tự Hồng Bàng, lịch Trần Lê hất kim, kiếp cục doanh thâu, linh khí y y đằng vũ trụ
Bắc phương chi tinh nhật Huyền Vũ, trung thiên địa nhi lập, triền độ kinh vĩ, thần quang hách hách trấn quy xà.
Dịch:
Nam Giao lập nước từ Hồng Bàng, trải Trần Lê tới nay, kiếp cuộc thắng thua, linh khí y nguyên bay vũ trụ
Phương Bắc là sao thời Huyền Vũ, giữa trời đất mà nên, bao trùm ngang dọc, ánh thần hiển hách trấn rắn rùa.

Ngoc TriTrấn Vũ quán ở Ngọc Trì, Gia Lâm.

Cũng theo sự tích ở Ngọc Trì thì Huyền Thiên nhiều lần giáng sinh, tu hành, từ đó có phép thuật trấn yêu ma các động. Còn Huyền Thiên ở đền Sái (Đông Anh) là người đã giúp Thục An Dương Vương xây thành Cổ Loa. Núi Sái là núi Thất Diệu – Vũ Đương, nơi Huyền Thiên – Lão Tử đã tu luyện thành danh. Câu đối ở đền Sái:
自蜀朝顯蹟于兹佛界峙神宫宸極髙瞻星北拱
爲曜嶺揚靈之最民風存帝典福壽齊祝月東來
Tự Thục triều hiển tích vu tư, Phật giới trĩ thần cung, thần cực cao chiêm tinh Bắc củng
Vi Diệu lĩnh dương linh chi tối, dân phong tồn đế điển, phúc thọ tề chúc nguyệt Đông lai.
Dịch:
Từ triều Thục hiển tích tới khi, giới Phật vững cung thần, đài cực cao xem sao Bắc vái
Giúp núi Diệu tỏ linh hết mức, lệ dân lưu sự đế, phúc thọ chỉnh khấn trăng Đông về.
Huyền Thiên không ai khác chính là Lão Tử, vì Huyền Thiên hay Huyền Nguyên là tên sắc phong của nhà Đường cho Lão Tử. Lão Tử, vị giáo chủ Đạo giáo, chuyên về thuật trường sinh bất lão (được tôn phong là Thái Thượng Lão Quân), có phép màu trấn yểm yêu quỷ, quy xà nên Huyền Thiên Đổng Thiên Vương là một thần bất tử hoàn toàn hợp lý. Chú ý thì có thể thấy phép thuật của Đổng Thiên Vương hạn chế hơn so với Chử Đạo Tổ. Trong khi Chử Đồng Tử có thể cải tử hoàn sinh, tham dự vào huyền cơ thiên địa, thì phép thuật của Đổng Thiên Vương chỉ hạn chế ở khả năng chữa bệnh, diệt yêu trừ quỷ, chỉ trường sinh hay hóa sinh chứ không cải tử hoàn sinh được. Vì thế xếp Đổng Thiên Vương ở vị trí thứ ba trong Tứ bất tử sau Chử Đạo Tổ.
Đổng Thiên Vương – Lão Tử đã giúp vua Chu (Thục) xây thành Đông Đô (Cổ Loa) vào lúc giao thời Tây và Đông Chu. Chử Đạo Tổ như vậy phải là nhân vật trước thời kỳ này, vào thời Tây Chu hoặc thời Thương. Tuy định vị được thời gian của Chử Đồng Tử nhưng vấn đề Chử Đồng Tử là nhân vật lịch sử nào vẫn là một câu hỏi cần tiếp tục được tìm hiểu.
Bắt đầu từ vị thần bất tử thứ ba Đổng Thiên Vương ta thấy xuất hiện thông tin về đạo Phật. Lão Tử được coi trong một thân là thánh thần tiên phật như câu đối ở đình Thổ Hà (Việt Yên, Bắc Ninh):
等釋迦仁濟群生佛法千古神仙千古
與孔聖功垂萬世春秋一經道德一經
Đẳng Thích Ca nhân tế quần sinh, Phật pháp thiên cổ thần tiên thiên cổ
Dữ Khổng thánh công thùy vạn thế, Xuân Thu nhất kinh Đạo Đức nhất kinh.
Dịch:
Sánh Thích Ca nhân nghĩa giúp chúng sinh, Phật pháp nghìn kiếp thần tiên nghìn kiếp
Cùng Thánh Khổng công đức trùm vạn thế, Xuân Thu một kinh Đạo Đức một kinh.
Quan niệm về luân hồi, chuyển kiếp đầu thai cũng là quan niệm của đạo Phật. Đạo giáo nói đến tu tiên, trường sinh bất lão và cải tử hoàn sinh chứ không đầu thai. Lão Tử ban đầu là một nhân vật trường sinh bất lão, luyện tiên đan (Thái Thượng Lão Quân). Sang đến hình ảnh Huyền Thiên mới thêm việc chuyển kiếp theo quan niệm đạo Phật.
Huyền Thiên là vị thần trấn phương Bắc rất rõ. Trong khi đó Thánh Gióng lại là thần trấn phương Nam với khả năng cưỡi ngựa phun lửa (tượng trưng của phương Nam) và lấy núi Sóc làm nơi hóa (Sóc phương là phương Nam). Nam Bắc bị đảo lộn nên thành ra Thánh Gióng bị gọi nhầm thành thần bất tử. Việc chỉnh lại vị trí Đổng Thiên Vương trong Tứ bất tử cho phép nhận diện đúng hơn về bản chất của quan niệm này.

Liễu Hạnh Thánh Mẫu
Khả năng hóa sinh nhiều lần và trong một ngôi gồm cả thánh thần tiên Phật thấy rõ hơn ở thánh mẫu Liễu Hạnh. Câu đối ở phủ Bóng (Vụ Bản, Nam Định):
仙而佛聖而神事有萬奇留越史
崇以南嵬以北跡傳千古記南書
Tiên nhi Phật, thánh nhi thần, sự hữu vạn kỳ lưu Việt sử
Sùng dĩ Nam, ngôi dĩ Bắc, tích truyền thiên cổ ký Nam thư.
Dịch:
Tiên là Phật, thánh là thần, sự có vạn kỳ lưu sử Việt
Tôn ở Nam, ngôi ở Bắc, tích truyền thiên cổ chép sách Nam.
Hay câu đối ở lăng mộ Mẫu Liễu tại Vụ Bản nói về khả năng hóa sinh, chuyển thể của thánh.
五百餘年神故化
再三轉世聖而仙
Ngũ bách dư niên thần cố hóa
Tái tam chuyển thế thánh nhi tiên.
Dịch:
Năm trăm năm lẻ thần vẫn hóa
Ba lần chuyển thế thánh là tiên.

IMG_4413Lăng mộ Liễu Hạnh ở Phủ Giầy, Nam Định.

Khả năng tái sinh tuy là “bất tử” nhưng so với “thuật trường sinh bất lão” thì còn kém hơn một bậc vì tái sinh tức là vẫn phải chết rồi mới sống lại được ở thân thể khác. Nghĩa là vẫn chưa thoát được vòng “luân hồi” của đạo Phật. Còn người trường sinh bất lão thì đã thoát khỏi sự chi phối của luân hồi, có thể tham dự vào cơ trời.

Mẫu Liễu được tôn sùng vì trong các lần chuyển hóa đều thể hiện là người có “hiếu, trinh, từ”.
勝蹟肇仙鄉而聖而神而佛
靈聲振越甸惟慈惟孝惟貞
Thắng tích triệu Tiên hương, nhi thánh nhi thần nhi phật
Linh thanh chấn Việt điện, duy từ duy hiếu duy trinh.
Dịch:
Thắng tích mở Tiên Hương, là thánh là thần là phật
Linh thiêng vang Việt điện, bởi lành bởi hiếu bởi trinh.
Còn phép thuật cụ thể của Mẫu là gì thì không được đề cập đến. Có thể thấy khả năng của Mẫu Liễu hạn chế hơn nhiều so với Huyền Thiên Đổng Thiên Vương. So về thời gian xuất hiện và năng lực thì Mẫu Liễu Hạnh xếp hàng cuối trong Tứ bất tử là đúng, cho dù Liễu Hạnh là Mẫu chủ của Địa phủ trong đạo Tứ phủ.

Để tóm tắt lại về Tứ bất tử nước Nam xin đọc câu đối ở đền Đa Hòa:
碧漢飛昇桂郊四之一
玄幾参賛天地二可三
Bích hán phi thăng Quế Giao tứ chi nhất
Huyền cơ tham tán thiên địa nhị khả tam.
Dịch:
Bay lên dòng Bích Hán, Quế Giao bốn là một
Tham dự vào huyền cơ, trời đất hai như ba.
Như vậy thần bất tử là những vị thần của Đạo Giáo, có phép tiên có thể cải tử hoàn sinh hay đầu thai chuyển kiếp. Tứ bất tử là tập hợp các vị thần này, thể hiện quá trình phát triển của đạo thần tiên ở Việt Nam. Thứ tự và vị trị của Tứ bất tử được sắp xếp như sau:
–    Đứng đầu là Tản Viên Sơn Thánh, người có gậy thần sách ước, có khả năng cải tử hoàn sinh, là người đã tập hợp các bộ tộc Việt chiến thắng thiên tai trong thời kỳ dựng nước. Phương hướng của Tản Viên là hướng Tây (Tây Tản).
–    Thứ hai là Chử Đạo Tổ, cũng là người nắm được thuật Âm dương, có bảo bối là gậy nón, có khả năng cải tử hoàn sinh. Chử Đạo Tổ có khả năng là một đạo sĩ vào thời Thương hoặc Tây Chu. Chử Đồng Tử là thần nắm hướng Đông (Đông thổ).
–    Xếp thứ ba là Đổng Thiên Vương Huyền Thiên Lão Tử, là giáo chủ Đạo giáo, trường sinh bất lão với cuốn Đạo đức kinh, có khả năng trừ yêu dẹp quỷ, trấn quy xà. Lão Tử là người đã giúp vua Chủ An Dương Vương xây thành Cổ Loa vào đầu thời Đông Chu. Đổng Thiên Vương là người trấn phương Bắc (Huyền phương).
–    Cuối cùng là thánh mẫu Liễu Hạnh, thần chủ của Địa phủ trong Tứ phủ, có khả năng tái sinh nhiều lần, đắc đạo thánh thần tiên phật, nổi danh hiếu trinh từ ở thời Lê. Liễu Hạnh là người thành Nam (Nam Định), nắm giữ phương Nam.

It seems to me that Fodor simply does not understand the entire

When dining outside of your resort official canada goose outlet package, take a close look at the bill to see if a tip has been included. If not, leave a tip of 15 to 20 percent, based on level of service. If you use a travel guide, tip about $25 to the guide and $10 to the driver at the end of the tour..

canada goose black friday sale World War II began on September 1, 1939, when the Nazis invaded Poland. canada goose outlet black friday But, roll back one single day, when Hitler justified said invasion by beaming a heaping load of horse shit across Germany’s airwaves. See, the Fuhrer had a hideously mutated hard on to invade Poland for quite some time, but he canada goose outlet uk also had that whole “convincing the German populace that he was not, in fact, evil incarnate” thing to worry about. canada goose black friday sale

canada goose uk shop So behaviorist psychologists used convenient test animals like rats, pigeons, and macaques and generalized across all species from there. look at here now Fodor is famous for arguing for the computational theory of mind: to give an account of learning in an animal is to posit data structures and algorithms that take it from input stimuli to the fixation of its beliefs. When Fodor says there is no general theory of learning, he means that the algorithms employed by species X may well not be those employed by species Y.It seems to me that Fodor simply does not understand the entire canada goose outlet store concept of modelling and prediction in science.Yes, all of reality is just one damn thing after canada goose outlet in usa another, but if you examine what happened and make a model, you can use that model to predict what damn thing will happen in the future.Put in another domain, Fodor is saying that things in space just move hither and thither. canada goose uk shop

canada goose coats Unfortunately, these explanations did not account for all the observed behaviors of the planets. Most noticeably, the size of a planet’s retrograde loop (especially Mars) were sometimes smaller, and larger, than expected. To alleviate the problem, Ptolemy developed the equant a geometrical tool located near the center of a planet’s orbit that causes it to move at canada goose outlet uk sale a uniform angular speed.. canada goose coats

canada goose store Sierra would have liked the opportunity to change first, before facing Mrs. Case, but she wasn sure if the woman had heard her, or the crinkling of her diaper and the plastic sheet as she moved, and she didn want her to get suspicious, so canada goose outlet she forced herself to call, in morning, Sierra! Mrs. Case said, stepping in and staring down at the babysitter. canada goose store

canadian goose jacket Examining your breasts is perfectly normal and routine for women. It’s built into the lives of every woman I know. She knows she has to do that. For a long time canada goose outlet sale now, I’ve been calling on the Democratic Party to go through the same soul searching exercise that Republicans did in 2013 after losing a presidential election. The GOP, back then, put out an “autopsy” or “post mortem” document which examined why they canada goose outlet canada lost and offered suggestions for improving the party’s chances in the future. Democrats, I thought, would canada goose outlet online have been well served by goose outlet canada the same sort of self examination after 2016, but it never actually appeared from the national party. canadian goose jacket

Canada Goose Jackets For the most part, everyone was excited. There was a lot of press at the time around the “green rush,” so they understood there was a market opportunity, but I could canada goose outlet shop tell they thought I was crazy for leaving canada goose outlet jackets the comfort of Wall Street. For me, it was more important to make some sort of impact, create some jobs and actually contribute to society canada goose outlet reviews in some small way.. Canada Goose Jackets

cheap canada goose uk “To me, canada goose outlet online uk he’s giving you a message here. First of all, he’s introduced the idea. He’s experimented with it. Nothing in this section shall be construed to promote or discriminate against any religious or nonreligious doctrine, promote or discriminate against a particular set of religious beliefs or nonbeliefs, or promote or discriminate canada goose outlet new york city against religion or nonreligion.2. That no later than August 1, 2014, the Board of Education shall notify each division superintendent of the provisions of this act. Each division superintendent shall notify all employees of the local school board of the provisions of this act by the first day of the2014 2015school year.I wouldn be too sure. cheap canada goose uk

Canada Goose Online Therefore, rehearsal for Simon was four hours behind schedule and even then “it didn’t sound right,” Simon said. It was Paul Simon’s brother, Ed, who encouraged Paul not to worry about the day’s mishaps. “My brother canada goose outlet toronto factory Ed is my favorite person in the world,” Paul said. Canada Goose https://www.haydar-furniture.com canada goose outlet sale Online

Canada Goose sale Recent molecular data, including two new genome studies (Wang et al. 2013, Shaffer et al. 2013; see Gilbert and Corfe 2013), have supported earlier molecular studies (including one of my own) in placing turtles among the Diapsida, and canada goose outlet nyc indeed, well within the Diapsida, as the sister group of the extant archosaurs. Canada Goose sale

Canada Goose online No hate material, submissions or comments, will be accepted. Racism is an instantly, permanently bannable offense. This rule does not preclude spirited debate canada goose black friday sale and intense criticism; however, threads that have gone beyond the scope of debate and devolved to canada goose jacket outlet the point of only personal attacks will be subject to the issuing of warnings or bans. canada goose factory outlet Canada Goose online

Canada Goose Coats On Sale MSI is known throughout the enthusiast crowd for its many years of quality and high performance products. The company continues to carve a path through the sea of high performance computing, using a mix of technological and design prowess to deliver some of the best overclocking capable products on the market. With their Core i7 capable boards, canada goose outlet parka MSI has chosen to push the envelope even further, matching feature packed solutions with the normal MSI technological flair that we all come to know and love Canada Goose Coats On Sale.

Triệu Việt Vương ở Chân Định

Trích thần tích đình Luật Nội và Luật Ngoại (xã Quang Lịch, Kiến Xương, Thái Bình) do Hàn lâm viện Đông Các đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm Vĩnh Hựu thứ 5 (bản dịch của Vũ Đình Ngạn dịch năm 1991):

….Bấy giờ có người Trung Quốc là Triệu Đà quê ở Chân Định đem 10 vạn quân đến đánh nhau với vua Thục trong 3 năm, hàng hơn trăm trận. Sau đó vua Thục An Dương Vương bị thua. Triệu Đà lên ngội vua, đóng đô ở An Quảng. Bấy giờ ở Đông Nghĩa Lĩnh (nay là Cổ Tích), tổng Xuân Lũng, huyện Vi Sơn, phủ Lâm Thao, đạo Sơn Tây có một quan lang cũng là dòng dõi về Thủy thần của Hùng Vương, tên húy là Tuệ công, trấn giữ miền đầu sông (nay thuộc vùng sông Đà) lấy con gái của tiến quan tên là a Sung Nương…

Tuệ công có võ nghệ tinh thông, tài cao, thuật giỏi. Vua Triệu Việt Vương nghe tiếng ông có sức khỏe phi thường, thân hình to khỏe, sức có thể bạt núi, băng ngàn, lên rừng bắt hổ. Dân trong vùng thường gọi là tướng nhà trời xuống cõi trần.

Vua Triệu Việt Vương liền sai sứ thần mang chiếu chỉ đến triệu Tuệ Công vào kinh đô hỏi về tài đức.

Tuệ công vâng lệnh theo sứ thần vào kinh đô để bái yết nhà vua, nói về thao lược binh pháp không đâu là không hiểu thấu. Vua lấy làm ưng ý, liền phong cho Tuệ công làm chức Huyện doãn huyện Chân Định, phủ Kiến Xương, đạo Sơn Nam hạ…

Thần tích này bắt đầu bằng cái mốc Triệu Đà người Chân Định thắng Thục An Dương Vương và lập đô ở “An Quảng”. Nhưng ngay sau đó lại gọi là “Vua Triệu Việt Vương” và kể về một quan lang dòng dõi Hùng Vương là Tuệ Công được Triệu Việt Vương phong cho chức Huyện doãn huyện Chân Định. Huyện Chân Định sau đổi thành Trực Định, nay là huyện Kiến Xương thuộc tỉnh Thái Bình. Thần tích này cho những thông tin thật khó hiểu nhưng rất đáng chú ý:

– Thời Triệu Đà được gọi là Triệu Việt Vương (Triệu Quang Phục).

– Triệu Đà quê ở Chân Định là huyện Chân Định, phủ Kiến Xương, tức là ở đất Thái Bình ngày nay.

Tiếp theo thần tích kể Tuệ công nhận chức, đi đến làng Luật Nội thì mặt trời vừa khuất. Ông cho quân trú lại một đêm, lệnh cho gia thần lập đồn trú tại đây… Tuệ công đi cầu tự ở đền Phù Đổng (Kinh Bắc). Đến ngày 15 tháng Giêng năm Giáp Tý thì bà (A Sung Nương) sinh giờ Dần có khí lành và hương thơm trong nhà. Cậu bé mới sinh có vẻ mặt khôi ngô uy nghi nghiêm chỉnh, mặt đỏ như son, sau lưng có chữ “Thạch Thần đại tướng quân”, bụng to, rốn sâu, chân có lông màu đỏ, thực có tướng kỳ dị, cha mẹ đầu quý.

Lên ba tuổi Thạch Thần đã hiểu về âm luật. Cha mẹ đặt tên cho là Thạch Công. Đến năm Thạch Công 11 tuổi thân hình vạm vỡ, có sức khỏe bằng hàng trăm người. Bấy giờ quan huyện doãn làm tờ tâu lên vua Triệu Việt Vương.

Vua cho triệu Thạch Công vào chầu, thấy tướng mạo đúng như sớ tâu. Vua liền bảo: “Trời sinh ra Hiền tướng để giúp ta đó!”.

Rồi vua phong cho thân mẫu của Thạch Công là bà Phương Dung Trinh Thục quận phu nhân, ch bó hốt bàng để về làng Luật Ngoại cư trú. Sau này trăm tuổi cứ viết theo danh hiệu như trong sắc chỉ, không nên thay đổi…

Huyện doãn Chân Định thời Triệu Việt Vương là Tuệ Công sinh con trai có dị tướng, 11 tuổi đã được vua Triệu ban phong làm tướng cùng với thân mẫu của mình.

Bấy giờ nước ta có giặc Lương vào xâm lược, cướp của, tàn phá các nơi như Cao Bằng, Tụ Long, Bảo Lạc, Hưng Hóa, cộng đến hơn 16 châu động. Giặc chiếm đến bốn phần mười trong nước. Quan quân không chống nổi phải dâng sớ về triều tâu vua. Vua lấy làm lo sợ liền triệu văn võ trăm quan đến bàn việc đánh giặc. Các quan trong triều nhìn nhau chưa có kế gì hay.

Thạch Công liền tâu với vua: “Hạ thần xin nhà vua cho được chọn tướng tài và 12 vạn quân, 100 ngựa, 1000 thuyền thì giặc Lương có thể bình được, chỉ trong 1 tháng đầu tướng giặc sẽ bị treo dưới trướng.”

Thạch Công chọn được 8 vạn quân tinh nhuệ, 13 viên tướng giỏi, vừa gia phóng cho Thạch Công đốc lĩnh mọi lực lượng cả hai đường thủy bộ đi đánh giặc Lương. Thạch Công được phong chức “Thạch Thần dục tướng quân”…

Ngày hôm sau cùng giao chiến với quân Lương, Trải qua 5 tháng gồm 35 trận đánh, chém được 100 tướng giặc, nhưng vẫn chưa phân được thắng bại. Mẹ con ngài cùng thu quân về Chân Định.

Phu nhân lập đồn trại ở xã Luật Ngoại để chống nhau với giặc. Cùng ngày ấy Thạch Công truyền lệnh cho nhân dân làng Luật Nội dựng đồn trại ở phía phải để chống giặc.

Trải qua một tháng bị chết nhiều… Mẹ con cùng chạy đến bến sông Lịch Bài rồi cùng về về chầu trời.

Câu đối ở đình Luật Ngoại (Vũ Đình Ngạn dịch):

Trăng thu trải cuộc bể dâu, Nam nước Việt Bắc giặc Lương, ghi ngàn đời sử

Sông Bài nổi gương tiết nghĩa, trước Bà Trưng sau Bà Triệu, cùng một bậc người.

Thông tin của thần tích đình Luật Nội – Luật Ngoại thật kỳ lạ. Thân phụ là Hùng Tuệ Công làm huyện doãn Chân Định thời Triệu Đà (thời Hùng Vương) thế mà con trai thì lại chống “giặc Lương”. Thời Triệu Đà vào khoảng thế kỷ 2 trước Công nguyên. Còn thời Triệu Quang Phục chống giặc Lương nếu theo chính sử ngày nay là ở thế kỷ 6 sau Công nguyên. Tính ra từ đời bố (Tuệ Công) đến đời con (Thạch Công) có tới hơn 800 năm. Chuyện này phải hiểu thế nào?

Vấn đề khác là Triệu Việt Vương (Triệu Quang Phục) đã thắng giặc, về định đô rồi thì mới có thể phong quan (huyện doãn) cho các tướng được. Sau khi Triệu Quang Phục đã phá giặc Lương theo chính sử đâu còn lúc nào có giặc Lương sang xâm chiếm nước ta? Triệu Việt Vương lúc này phải đương đầu với Hậu Lý Nam Đế mới đúng.

Câu chuyện về Tuệ Công – Thạch Công ở Chân Định đã cho thấy quân của Hậu Lý Nam Đế đã được gọi là “giặc Lương” trong truyền thuyết về Triệu Việt Vương.

Đến triều Thái Tổ nhà Lê hai mẹ con Thạch Công đã âm phù cho Thái úy Nguyễn Kim chém tướng Liễu Thăng ở Lạng Sơn. Vua Lê phong mỹ tự cho 2 mẹ con là:

Quốc mẫu Vua bà A Phương Dung Trinh thục phu nhân

Thạch Thần linh ứng Hộ quốc tế thế đại vương.

Cụm di tích đình Luật Nội và Luật Ngoại ở Kiến Xương đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia, cho thấy quy mô và tầm vóc giá trị của di tích này.

Thời kỳ Triệu Việt Vương ở nước ta không hề được thấy ghi chép trong các sách sử Trung Hoa. Cộng thêm những truyền thuyết mờ ảo về chiếc móng rồng Triệu Quang Phục nhận từ thân nhân tại đầm Dạ Trạch, đến chuyện ở rể đánh tráo mũ đâu mâu của Nhã Lang, đã làm cho không ít sử gia Tây có, ta có nghi ngờ về sự tồn tại của nhân vật này. Tác giả Tạ Chí Đại Trường thậm chí còn cho rằng Triệu Việt Vương được thờ ở mấy làng cửa sông Đáy chỉ là một vị thần sông đã được “nhân hóa” mà thành.

Những thần tích ở Kiến Xương Thái Bình cho một nhận định hoàn toàn khác. Thời kỳ Triệu Việt Vương là một thời kỳ có thật, kéo khá dài với những quan huyện doãn, tướng tài chống giặc rõ ràng. Thời Triệu Việt Vương như thần tích đình Luật Nội đã kể chính là triều đại bắt đầu từ Triệu Đà người Chân Định. Tức là triều đại của các vị vua họ Triệu ở Nam Việt vào thời trước Công nguyên. Vua Triệu của nước Nam Việt đã được gọi là Triệu Việt Vương, thật quá hợp lý và rõ ràng.

Chân Định (Kiến Xương, Thái Bình) là vùng quê gốc của Triệu Vũ Đế (nay còn đền thờ tại thôn Đồng Xâm xã Hồng Thái của huyện Kiến Xương) nên những lưu tích về thời kỳ Triệu Việt Vương ở vùng này còn khá rõ. Ở đây không chỉ có vết tích của các tướng của Triệu Việt Vương (Tuệ Công, Thạch Công, Phương Dung phu nhân) mà còn có đình và đền Cổ Trai (xã Hồng Minh, Hưng Hà) là hậu cứ phía Nam của căn cứ đầm Dạ Trạch, đình Tử Các (xã Thái Hòa, Thái Thụy) là căn cứ khởi nghĩa của Lý Bôn, miếu Hai Thôn (xã Xuân Hòa, Vũ Thư) thờ Lý Nam Đế và Đỗ Hoàng hậu,…

Mieu Hai ThonLý Nam Đế và Hoàng hậu Đỗ Thị Khương (tranh từ Miếu Hai Thôn ở xã Xuân Hòa, Vũ Thư)

Câu đối ở đền Độc Bộ (Yên Nhân, Ý Yên, Nam Định) thờ Triệu Việt Vương:

獨木破梁兵南國同胞皆赤子

頹波障海口浮沙托植囿青春

Độc mộc phá Lương binh, Nam quốc đồng bào giai xích tử

Đồi ba chướng hải khẩu, phù sa thác thực hữu thanh xuân.

Dịch:

Độc mộc phá quân Lương, nòi giống nước Nam cùng máu đỏ

Sóng dồn che cửa bể, phù sa hoa cỏ hóa xuân xanh.

Câu chuyện về Hùng Tuệ và Thạch Thần ở Kiến Xương cho thấy sử Việt lâu nay đã nhầm lẫn các sự kiện thời Tiền Lý tới 800 năm:

– Lý Bôn – Triệu Vũ Đế khởi nghĩa ở Thái Bình năm 208 TCN bị chép lẫn với chuyện của nhà Hậu Lý nước Nam Triệu ở đất Phong Châu. Nam Triệu Hậu Lý hàng phục nhà Tùy năm 602.

– Triệu Việt Vương là triều đại các vị vua Triệu của nước Nam Việt đóng đô ở Quảng Đông tiếp nối sự nghiệp của Triệu Vũ Đế sau khi Lữ Hậu mất từ năm 189 TCN đến 111 TCN.

– “Giặc Lương” trong truyền thuyết Triệu Quang Phục là cuộc tấn công của Lộ Bác Đức nhà Hiếu (Tây Hán) đánh Nam Việt năm 111 TCN, đã buộc vị Triệu Việt Vương cuối cùng phải tử tiết ở cửa Đại Ác (Độc Bộ).

Đúng là ở vùng đất ven biển này “sóng dồn phù sa” đã che khuất lịch sử thật sự, anh hùng đã “bị thác hóa” sau tới 800 năm. Sự nhầm lẫn trong sử Việt thật khó tưởng tượng… Nhưng rồi đến lúc sự thật cũng sẽ dần được sáng tỏ…

LỜI BẠT cho cuốn BƯỚC RA TỪ HUYỀN THOẠI, Tập 1

Bia 1

Cây có cội, nước có nguồn. Một người mồ côi đã bị coi là bất hạnh, huống hồ gì là cả một dân tộc bị “làm cho” thành mồ côi. Mơ hồ về quá khứ dòng giống tổ tiên mình, hàng giờ hàng phút hít thở trong bầu không khí văn hóa tâm linh chính cha ông để lại mà ngỡ mình là cây không rễ, sống nhờ sống bám như thân chùm gửi…
Quá khứ không phải là điều đã qua và qua rồi là hết. Lịch sử một đất nước, một dân tộc như phần rễ cây chìm trong lòng đất, không nhìn thấy nhưng lại quyết định khả năng vươn cao của cây. Rễ có sâu, có to thì thân và cành lá mới xum xuê vững chãi. Nền văn minh chói ngời của cha ông một thời soi đường cho cả Thiên hạ là sức mạnh tinh thần to lớn thúc đẩy con cháu ngày nay xốc tới.
Mặc cảm, tự ti vì thân phận chư hầu xưa, tiểu nhược quốc nay là lực cản hết sức lớn lao nằm ngay trong não bộ người Việt, không dễ gì vượt qua để có thể nhìn xa trông rộng. Thế cho nên cứ mãi loanh quanh kiểu “gà què ăn quẩn cối xay”… Nghèo nàn và dốt nát cứ tác động qua lại mãi khiến đất nước ngày càng lún sâu hơn trong cái vòng xoáy chậm phát triển, ngày càng tụt lại đàng sau trong cuộc Maraton toàn cầu hướng tới tương lai.
Mồ côi đã là điều bất hạnh. Biết mà biết sai về quá khứ dòng giống còn tệ hại hơn bội phần. Sai ngay về cái ta và cái ta có là cái sai hết cỡ. Lộn lạo luôn cả về “ta” và “giặc”. Đến tổ tiên mà còn bị giặc đoạt mất thì “ta” còn cái gì, biết cái gì nữa?
Sách sử chép, Đế Minh cao tổ nòi giống “ta” là cháu 3 đời Viêm Đế Thần Nông… Rõ rành rành như thế nhưng trong tư tưởng “ta” bao lâu nay lại coi “Viêm Hoàng tử tôn”, tức người Trung Hoa, là giặc là thù mãi… Lẫn lộn Hán – Tàu với Trung Hoa, không nhìn thấy Hoa là Việt, Việt cũng là Hoa, chẳng qua là tộc danh ở 2 thời kỳ, thời Hùng Việt Vương – Tuấn Lang và tiếp nối bởi Hùng Hoa Vương – Hải Lang. Ở đây sự cảm nhận sai lầm vì thông tin bị gây nhiễu đã lấn át hoàn toàn lý trí. Sai lâu ngày quá hoá ra đúng sao? Sự thể đến nỗi thế kỷ 15 – 16 có bậc trí giả thu thập ghi chép lại những truyền tụng trong dân gian về điều xảy ra trong quá khứ dân tộc Việt cũng không dám tin là thật. Sự bán tín bán nghi lộ ra ngay trong tên gọi tác phẩm. Lĩnh Nam chích quái, chuyện quái lạ ở cõi trời Nam, và Việt Điện u linh, u linh không là mờ mờ ảo ảo sao?
Cuốn sử Việt đầu tiên là Việt sử lược, tác giả khuyết danh và soạn ở bên Tàu thời Mông Cổ… Kẻ đã 3 lần toan xoá sổ dân tộc Việt mà lại viết sử nước Việt thì có gì đáng tin? Khuyết danh phải chăng vì đấy là cuốn sử viết theo đơn đặt hàng? Người Tàu để nó trong 4 cái kho hàng Tứ khố toàn thư cốt đánh bẫy những ai nghiên cứu tìm hiểu quá khứ người Việt, nước Việt? Muốn tìm điều chân thực mà lại tham khảo đống “hàng gian hàng giả” hỏi thu được cái gì, viết ra cái gì?
Muốn hay không cũng phải thừa nhận Việt sử lược là cái nền của dòng Việt sử chính thống hiện lưu hành. Chính vì thông tin mang trong những trang sử hàn lâm này mà những điều thu thập được trong dân gian trở thành không đáng tin hay không dám tin. Người can đảm lắm cũng phải thốt lên “chích quái”, “u linh”, vì so ra thì thấy khác xa một trời một vực với những điều giới sử quan “bác học” đã viết…
Có thể nói tiến bộ khoa học kỹ thuật vận động nghịch chiều với độ xác tín của dòng sử Việt chính thống hiện nay. Hay nói trắng ra, càng ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào nghiên cứu quá khứ nước Việt, người Việt lại càng tìm thấy nhiều hơn những điều không đúng như sách sử đã viết. Mặt cái trống đồng nói khác, quả chuông, viên gạch nói khác. Từ bộ xương tới cán dao đồng cũng chỉ ra điều khác. Ca dao tục ngữ nói khác, thần tích thần phả càng nói khác… Sự việc này cũng dễ lý giải thôi. Làm gì có sự chân xác trong cái đống hàng gian hàng giả “made in China” mà dựa vào nó để viết sử?
Không theo vết xe cũ mà nhiều người trước đã đi trong việc tìm hiểu quá khứ Việt, nhà nghiên cứu Bách Việt trùng cửu mở ra hướng khảo cứu mới, tìm thông tin lịch sử Việt trong dân gian như: ngôn từ, ca dao tục ngữ, thần tích thần phả… Dòng sử dân gian này do không hay rất ít ảnh hưởng bởi tư liệu lịch sử Tàu nên chắc chắn là chân thực. Có chăng chỉ là một chút sai lạc do thời gian uốn nắn.
Những khám phá, những điều mới nhận ra bước đầu được tập hợp và trình bày trong tác phẩm Bước ra từ huyền thoại. Quyển sách được gửi đến người đọc như là sự gợi mở để mọi người cùng nhau xem xét, cùng nhau suy ngẫm, hy vọng rằng “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”…
Quá khứ là quá khứ của chúng ta, tổ tiên là tổ tiên của chúng ta, gia sản cha ông để lại là gia sản của chúng ta. Tác giả khi cho xuất bản cuốn sách chắc hẳn mong được mọi người đón nhận và rồi tác phẩm không còn là của riêng tác giả mà trở thành quyển sách của chúng ta.
Liệu xưa nay nước Việt vẫn là tiểu nhược quốc?
Liệu người Việt xưa nay vẫn là giống lạc hậu?
Bước ra từ huyền thoại sẽ dẫn ta đi tìm câu trả lời để từ đấy giải phóng tư tưởng, dứt điểm hoàn toàn căn bệnh tâm lý “tiểu nhược – lạc hậu”, mở ra một trời mới, đất mới cho mọi người Việt chúng ta.
Ngày 17/4/2014
Văn Nhân Nguyễn Quang Nhật cẩn bút.


Bia sau
Bạn đọc có thể đặt sách bằng cách liên hệ theo địa chỉ: bachviet18@yahoo.com.

MỤC LỤC

LỜI BẠT
LỜI TỰA
BÁCH VIỆT TRÙNG CỬU DẪN LUẬN
ÔNG TRỜI BÀ TRỜI

Viêm Giao Bàn Cổ
Ngọc Hoàng thượng đế
Quốc mẫu Tây Thiên
Núi Côn Lôn

ĐẾ QUỐC LẠC HỒNG

Mở sử Hoa Việt
Kinh Dương Vương
Lên núi xuống biển
Thần châu Xích huyện

TẢN VIÊN SƠN THÁNH

Gậy thần sách ước
Ngũ hành cung
Sơn Tinh – Thủy Tinh
Ngũ Nhạc và Ba Vì

RỒNG BAY BIỂN BÁT

Mẫu Thoải
Bát Hải Động Đình
Cuộc chiến Hùng – Thục

NON SÔNG BÁCH VIỆT

Mẹ Âu Cơ
Sinh Bách Việt
Thần Bổng
Giếng Việt
Chim bạch trĩ
Cổ vật Thương Chu

LÃO TỬ HÓA VIỆT KINH

Lão Tử làng Thổ Hà
Xây thành Cổ Loa
Huyền Thiên Trấn Vũ
Ông Đổng

NHÂN DUYÊN TẦN VIỆT

Mỵ Châu – Trọng Thủy
Biển Đông thà chết chẳng theo Tần
Họ Chu Việt Nam
Tần An Dương Vương

HƯƠNG BỔNG ĐỔNG ĐẰNG

Đức thánh Chiêm
Bến Vĩnh Khang
Vua Mây họ Phạm
Luận về tứ linh

PHỤ LỤC

Dịch tượng và ngôn ngữ
Thơ Sử thuyết họ Hùng
Chỉ dẫn di tích và địa danh
Tài liệu tham khảo